Is plan Hollande en Merkel kritiek op Dijsselbloem?

Is het Frans-Duitse voorstel om na de eerste termijn van Jeroen Dijsselbloem een fulltime Eurogroepvoorzitter aan te stellen kritiek op de Nederlandse voorzitter, of is het meer een teken van toenadering tussen Duitsland en Frankrijk?

Merkel op bezoek bij Hollande in Parijs, 30 mei. Beeld epa

Frankrijk en Duitsland presenteerden donderdag een gezamenlijke visie op Europa met de heldere titel: Frankrijk en Duitsland - Samen voor een sterker Europa van stabiliteit en groei. Twee weken geleden leek het erop dat dit document er niet zou komen, zegt Marc Peeperkorn, correspondent in Brussel voor de Volkskrant. De christendemocraat Angela Merkel kon het goed vinden met de centrumrechtse Nicolas Sarkozy, maar na Merkozy ontstond geen Merkollande met de sociaaldemocraat François Hollande. Nu is er dan toch die toenadering.

Het statement begint als volgt: 'Frankrijk en Duitsland zijn zich bewust van hun bijzondere verantwoordelijkheid voor groei en stabiliteit in Europa. Daarom kondigen ze gezamenlijk ambitieuze stappen aan richting verdere verdieping van de Economische en Monetaire Unie (EMU).' Beide landen willen verdere Europese integratie. Kort door de bocht: Frankrijk deelt graag de lusten (Europese belastingen, gezamenlijke stroppenpotten), Duitsland ziet toe op de lasten (strenge begrotingsregels gestaafd met sancties). Maar eenwording is de weg naar stabiliteit en groei, in zoverre zijn ze het eens.

Gezamenlijke visie
De Frans-Duitse visie bevat dan ook niet veel nieuws, meent Peeperkorn. Belangrijker is het feit dat de twee landen tot een gezamenlijke visie in staat zijn: The statement is the message. In die woordenbrei van 'Bank Recovery Directive', 'Single Resolution Mechanism' en 'Financial Transaction Tax' springt één paragraaf eruit: Frankrijk en Duitsland pleiten voor een fulltime voorzitter van de Eurogroep.

Dit nieuws werd er donderdag uitgelicht door persbureau AP en haalde vandaag de Nederlandse kranten. Het bericht is vooral voor Nederland saillant omdat sinds vier maanden onze minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem naast zijn Nederlandse functie ook in Brussel die van Eurogroepvoorzitter bekleedt. Net als zijn voorganger de Luxemburger Jean-Claude Juncker is Dijsselbloem deeltijdvoorzitter. Hij is door de Europese ministers van Financiën gekozen uit hun midden.

Geen kritiek
Is het Frans-Duitse plan impliciete kritiek op het functioneren van Dijsselbloem? Daar lijkt het niet op, zegt Peeperkorn. Frankrijk pleitte al voor de aanstelling van Dijsselbloem voor een vaste Eurogroepvoorzitter en Frankrijk was voorstander van de kandidatuur van de Nederlandse sociaaldemocraat. Voor Duitsland is het standpunt wel nieuw, maar Dijsselbloems functioneren lijkt daar niets mee te maken te hebben. Peeperkorn: 'De Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble prijst Dijsselbloem bij iedere Eurogroepraad de hemel in.'

Parijs en Berlijn willen na de Europese parlementsverkiezingen in 2014 de bestuurlijke wisseling van de wacht aangrijpen om de eurozone een grotere rol te geven. Ze schrijven: 'Onderdeel hiervan zouden meer Eurogroeptoppen en een vaste voorzitter kunnen zijn.' Dergelijke grote veranderingen kunnen Duitsland en Frankrijk echter niet met zijn tweeën doorvoeren. Daarvoor is brede steun nodig onder de rest van de EU-landen, mogelijk zelfs unanieme steun. Merkel en Hollande presenteren hun plannen dan ook als inzet van debat bij de volgende EU-toppen.

Krachtenveld
De grote vraag is welke richting Nederland gaat kiezen op termijn. Premier Mark Rutte betoogt al bijna drie jaar dat Nederland geen fan is van Europese vergezichten. De PvdA vaart die koers als coalitiepartner ook. 'We hebben geen behoefte aan nog meer presidenten', zei PvdA'er Michiel Servaes vanochtend op Radio 1. De EU kan zich beter concentreren op de eurocrisis en de jeugdwerkloosheid, meent hij. VVD-collega Mark Verheijen vond het ook 'helemaal niks'. 'Zo'n vaste voorzitter creëert zijn eigen positie in het krachtenveld, dat zal niet bijdragen aan de oplossing van de crisis.'

Ook Minister Dijsselbloem reageert afwijzend op het voorstel. Als Dijsselbloem na zijn huidige termijn als Eurogroepvoorzitter zou moeten kiezen tussen het voorzitterschap in Brussel of zijn Nederlandse ministerschap, zou hij kiezen voor Nederland, zegt hij. Nederland is volgens Dijsselbloem tegen een extra Europees instituut en zelf wil hij niet permanent voorzitter worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.