Is persoonlijkheid juist een nadeel bij sollicitaties?

De kwestie

Jan en alleman geeft zich op sociale media helemaal bloot (wie zelf niet facebookt ontkomt er niet aan dat er door een ander wel over hem of haar wordt gefacebookt). Aan de andere kant moet iedereen bij sollicitaties steeds anoniemer kunnen zijn.

De etnische afkomst moet geheim blijven. Leeftijd mag niet genoemd worden, omdat 45-plussers dan voor melaats worden aangezien. En ook m/v doet in het genderneutrale Nederland niet meer ter zake, tenzij het positief wordt toegepast. 'Geacht Persoon' en 'Moet ik nu Beste Mens schrijven of Beste Heer?' begonnen lezers van deze rubriek deze week hun boze of instemmende reacties uit angst voor een uitbrander van Asha ten Broeke.

In de toekomst moeten de selectiecriteria beperkt blijven tot opleiding en persoonlijkheidskenmerken. En gek genoeg lijken bedrijven helemaal niet te zitten springen om personeel dat het succes aan zijn kont heeft hangen: assertieve en sociaal meevoelende werknemers met een academische opleiding. Die zijn uiterst geschikt voor de ondernemingsraad en bedrijfsfeestjes, maar niet per se achter de desk.

Veel bedrijven hebben daar juist liever meer autistische types die zich fijn voelen bij routineuze werkzaamheden en niet gauw roepen dat het verveelt. Persoonlijkheid en empathie mogen in het gewone leven aanbevelingswaardige karaktereigenschappen zijn, ze zijn het niet altijd in het werkzame leven.

Zakenbanken, advocatenkantoren en adviesbureaus zijn allang aan het selecteren op grond van onzekerheid. Hoe onzekerder hoe beter. In haar (mag haar nog, of moet dit ook zijn worden) vorige maand verschenen boek Leading Professionals stelt Laura Empson, hoogleraar aan Cass Business School van de universiteit van Londen dat onzekerheid een heel goede eigenschap is voor mensen die carrière willen maken.

Twijfelaars rennen nog voor de baas en zijn bereid lange dagen te maken. Empson baseert haar conclusie op een onderzoek naar het wervings- en selectiebeleid van vijfhonderd grote bedrijven. Wie tijdens psychologische tests op de vraag 'wat zijn uw zwakke punten' nogal wat zaken opsomt - 'ik ben te perfectionistisch' of 'soms twijfel ik aan mijzelf' - scoort beter dan degene die 'geen' opschrijft. Onzekere of kwetsbare mensen zijn niet alleen bereid veel meer uren te werken, ze vereenzelvigen zich ook sterker met de bedrijfscultuur en jagen veel feller op erkenning en status.

'Ik sprak hoge functionarissen die nog steeds 120 uur per week werken. Een paar nachten doorwerken. Ze vertellen mij dat ze zo'n acht ton verdienen en zich nog steeds afvragen: ben ik het wel waard? Die blijven buffelen', zei Empson deze week in een interview met het Algemeen Dagblad.

Het zal niet lang meer duren of opleiding en persoonlijkheid moeten in de sollicitaties ook worden weggemoffeld om iedereen gelijke kansen te geven. Werving en selectie wordt een lot uit de loterij.

Of Facebook moet worden geraadpleegd.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over