Is 'ontspulling' economische ramp?

Wie in een willekeurige winkelstraat rondloopt, ziet al snel dat de meeste shoppers meer geld uitgeven aan het drinken van chardonnay en cappuccino op de terrassen dan aan het kopen van nieuwe spullen. Niemand schaamt zich ervoor 6 euro voor een glas wijn neer te tellen en daarna naar een Primark te gaan om daar een T-shirt van 2 euro aan te schaffen. Geen wonder dat de horeca maandag de snelste groei in vijftien jaar meldde. Amper een uur later was Dixons de volgende in de lange rij van winkelketens die het loodje hebben gelegd.

Beeld anp

De 'grote ontspulling' wordt wel als oorzaak gezien van de huidige winkelapocalyps. De naoorlogse welvaart explodeerde in de jaren zestig toen tegen de klippen op nieuwe spullen werden gekocht - in amper tien jaar deden de wasmachine, de staafmixer, de koelkast, het bankstel, het broodrooster, de cv en de televisie (eerst zwart-wit, vlak daarna kleur) en de auto hun intrede in het huishouden. Auto's roestten weg en apparaten gingen stuk waardoor de vervangingsvraag hoog bleef. Nu gaat alles een leven lang mee. En afgezien van de smartphone en elektrische fiets (waar blijft de strijkmachine?) worden er weinig praktische nieuwe dingen gemaakt.

De vergrijzende westerse mens is uitverzameld. En jongeren hoeven niet alles zelf meer te hebben. De term ontspullen is al even oud als onthaasten. Feng Shui-leraren propageerden het vlak na de eeuwwisseling als methode om bij de voorjaarsschoonmaak ook de geest te reinigen. Maar de meeste Nederlanders waren toen nog te druk bezig van hun eigen woning een mini-warenhuis te maken door een dvd- en cd-collectie op te bouwen, de gereedschapskist aan te vullen en de nieuwste boxspring voor de logees uit te zoeken.

Met de komst van Marktplaats en de deeleconomie is het hele land aangestoken door het ontspulvirus of de 'spullenpiek', zoals shopaholic Aaf Brandt Corstius het in deze krant noemde. Niet ieder huishouden hoeft zijn eigen grasmaaier. Als degene op nummer 34 zaterdag van 9 tot 10 het gazon maait, kan die van nummer 12 dat van 10.00 tot 11.00 uur doen met hetzelfde apparaat. Na de wereldwijde bestseller Opruimen van Marie Kondo verschijnt volgende week Ontspullen van James Wallman. Dat leert consumenten niet alleen 'weg te gooien' maar leert ook af 'nieuw te kopen'. Het moet als muziek in de oren klinken van de milieufreaks en anti-kapitalisten die de vermaledijde consumptiemaatschappij altijd hebben vervloekt. Eindelijk kan de droom van een duurzame wereld werkelijkheid worden. Alleen is er zorg dat ontspulling mensen berooft van werk en inkomen.

Dat klopt, maar per saldo hoeft het niet tot minder banen te leiden, laat staan een economische ramp. Voorwaarde is dat de mensen hun geld niet oppotten, maar anders en duurzamer besteden: bijvoorbeeld aan diensten als een massagesalon, nagelstudio, kapper, fitnessruimte of de horeca.

Reageren?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden