Column

Is onhoudbaarheid een politieke term?

De kwestie Peter de Waard

Een groep asielzoekers komt met een bus aan bij de Zeelandhallen. De hallen zijn in gereedheid gebracht voor de opvang van vluchtelingen door van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers Beeld ANP

'Asielstroom onhoudbaar', kopte De Telegraaf dinsdag in de bekende chocoladeletters. 'Schuld Griekenland onhoudbaar', roept het Internationaal Monetair Fonds (IMF).

Onhoudbaarheid is hard op weg het meest oneigenlijk gebruikte begrip in moderne crisissituaties te worden. De politieke pinokkio's smijten ermee. Om met het eerste te beginnen. Tot 10 augustus van dit jaar hebben 28.516 mensen asiel aangevraagd in Nederland. Dit jaar zouden dat er 40 duizend kunnen worden (het aantal dat vorig jaar werd verwacht, maar lang niet werd gehaald). Maar dat is niet extreem, laat staan onhoudbaar. In 2001 vroegen meer dan 80 duizend mensen asiel aan in Nederland.

Voetnoot

In 1914 kwamen er meer dan 1 miljoen Belgen als vluchteling naar Nederland. Dat was een toevloed van 14,7 procent op een bevolking van toentertijd 6,8 miljoen. Tegenwoordig is het slechts een voetnoot in de geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog. Als er dit jaar 40 duizend komen op een bevolking van 16,8 miljoen is dat 0,238 procent, van wie een groot deel jong, hoogopgeleid en zeer ambitieus schijnt te zijn. Dat is eerder een mooie aanwas voor een vergrijzend land dan een onhoudbare instroom.

Of de huidige schuld van Griekenland onhoudbaar is, zoals het IMF en het economenkoor roepen, is eveneens discutabel. Er zijn andere landen met een hogere schuld. De schuld van Nederland zelf is vele malen hoger geweest (bijvoorbeeld in de jaren veertig en vijftig van de 19de eeuw en vlak na de Tweede Wereldoorlog) dan de 180 procent van het bbp die de Grieken aan schuld hebben.

Leiding

Daarnaast betaalt Griekenland een lage rente, waardoor de druk van de staatsschuld lager is dan die van Italië en Portugal. Of die staatsschuld al dan niet houdbaar is, hangt van vele onvoorziene factoren af. De inflatie bijvoorbeeld. Als die weer stijgt naar 10 procent (Griekenland betaalt over de nieuwe lening maar 1 procent rente) wordt die schuld in korte tijd heel houdbaar. De wereldeconomie kan mee- of tegenzitten. En de Grieken kunnen echt orde op zaken stellen of er een zootje van maken. Misschien vindt een Griek iets heel innovatiefs uit waardoor het nieuwe Apple over tien jaar in dat land begint.

Dat het IMF het nu roept, heeft veel te maken met de leiding van het instituut in Washington. De Fransman Olivier Blanchard is de huidige hoofdeconoom (nog tot 8 september) van het IMF en een overtuigd keynesiaan die vindt dat Griekenland niet moet bezuinigen maar financiële ruimte moet hebben voor stimulering. Griekenland zou het overheidstekort juist verder moeten opvoeren. Daarvoor moet de huidige schuld worden gesaneerd. Hij is twee handen op één buik met IMF-directeur Christine Lagarde, die weer twee handen op één buik is met de Franse president Hollande, die zijn eigen Griekse agenda heeft.

Blijkbaar is dat heel houdbaar.

Reageren?
p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.