IS neemt monumentenstad Palmyra voor tweede keer in

Mogelijk keerpunt na reeks van aanhoudende verliezen

De monumentenstad Palmyra in Syrië is zondag onverwacht terugveroverd door Islamitische Staat (IS), negen maanden nadat de terreurbeweging hier werd verdreven. De val van Palmyra betekent een keerpunt in de strijd tegen IS, dat de afgelopen tijd uitsluitend terrein verloor.

Beeld ap

Nooit eerder wist IS een stad voor de tweede keer in te nemen. De zwarte vlaggen die nu opnieuw wapperen in Palmyra, met een Romeins tempelcomplex van tweeduizend jaar oud, laten zien wat er gebeurt als IS-strijders zich hergroeperen in de woestijn. IS probeert hetzelfde in Libië en Irak, waar de beweging grote verliezen lijdt.

Palmyra heeft symbolische waarde. Eind maart was het de eerste belangrijke overwinning op IS van het Syrische regeringsleger, met steun van Rusland. De overname van Palmyra - door de Russen gevierd met een muziekfestival in de vernielde Romeinse tempels - leek het begin van het einde voor het kalifaat van IS. Tot zondag verloor de beweging terrein in Noord-Syrië, Libië en Irak, waar zwaar wordt gevochten in Mosul.

Alles wijst erop dat de frontlijn hier de afgelopen dagen slecht beveiligd was. Het leger van de Syrische president Bashar al-Assad is deze dagen namelijk druk om met Russische luchtsteun de finale slag toe te brengen aan rebellen in Oost-Aleppo.

Assad stelt de rebellen in Aleppo op één lijn met IS: het zijn 'terroristen'. Verscheidene van deze rebellengroepen gelden in het Westen als gematigde politieke oppositie. Terwijl Assad na nieuwe veroveringen op zondag 90procent van Oost-Aleppo in handen heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry smeekte 'een beetje genade te tonen' kropen honderden kilometers verderop IS-strijders uit de bergen bij Palmyra.

Zaterdagavond wist het Syrische leger een aanval ten oosten van de stad nog af te slaan. Maar zondag trok het Syrische regeringsleger zich geheel terug uit Palmyra, meldde de verantwoordelijke gouverneur, Talal al Barazi, op de Syrische staatstelevisie. Volgens Barazi hergroepeert het leger zich ten westen van de stad voor een tegenoffensief 'in de komende dagen'.

Beeld ap
Beeld epa

Het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten, een actiegroep in Londen, stelt dat Palmyra geheel in handen is van IS. Het Syrische staatspersbureau SANA houdt het op 'hevige' gevechten aan de randen van de stad. IS verspreidde via haar propagandakanaal Al Amaq een filmpje waarop te zien is hoe strijders door de straten trekken en de zwarte IS-vlag hijsen.

Palmyra, met oorspronkelijk 50 duizend inwoners, haalde in 2015 het wereldnieuws toen IS een Romeinse tempel vlak bij de stad opblies, net als een triomfboog en andere monumenten uit de antieke oudheid. Volgens werelderfgoedorganisatie Unesco is het vernielen van deze monumenten 'een oorlogsmisdaad en een immens verlies voor Syrië en voor de mensheid'.

De stad is niet alleen van cultuurhistorische waarde, maar ook van strategisch belang. Palmyra ligt aan een knooppunt op de weg van Damascus naar het olierijke gebied rond Deir al Zor, een IS-stad aan de grens met Irak. De afgelopen weken liet IS doorschemeren dat Deir al Zor mogelijk zal uitgroeien tot een nieuw hoofdkwartier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.