Is Nederland koploper in afluisteren?

Het aantal afgetapte telefoongesprekken zou in Nederland veel groter zijn dan in de Verenigde Staten...

Maartje van Hoek

Wordt er in Nederland per dag net zoveel afgeluisterd als in de Verenigde Staten in een heel jaar?

Nee, zo groot is het verschil tussen beide landen niet. In Nederland gaat het volgens de gegevens van het ministerie van Justitie om gemiddeld 1.681 telefoongesprekken per dag, in de VS was sprake van 2.208 telefoonaansluitingen in een jaar die werden afgeluisterd. Gesprekken of aansluitingen, dat is een belangrijk verschil. Voor het aantal gesprekken dat in de VS via die 2.208 aansluitingen is afgeluisterd, zal je dat getal met minimaal enkele duizenden moeten vermenigvuldigen.

Wordt de Nederlandse burger beter in de gaten gehouden dan een andere Europese burger?

We zitten in Nederland op de ranglijst aan de bovenkant van Europa. Niet alleen worden sommige burgers telefonisch afgeluisterd, er hangen ook steeds meer camera’s, bijvoorbeeld in winkelcentra, treinen en langs de wegen. De camera’s van Rijkswaterstaat zijn in staat belangrijke gegevens over auto’s (zoals een kentekens) op te slaan terwijl ze langs rijden.

Wat cameratoezicht betreft is Groot-Brittannië koploper. In Frankrijk en vooral in Duitsland is privacybescherming een belangrijk onderwerp en is de wetgeving stukken strenger.

Mag de Nederlandse overheid, los van het afluisteren van telefoons, ook in zijn algemeenheid meer dan die in bijvoorbeeld de Verenigde Staten?

Nee. De VS staan veel méér opsporingsmethoden toe, zoals bijvoorbeeld allerlei technieken die hier als ongeoorloofde uitlokking worden gezien; zoals FBI-agenten die met koffers echte drugs leuren.

Dat soort mogelijkheden maakt de noodzaak tot telefoontaps ook minder dan hier, waar de telefoontap één van de zeer weinige bijzondere opsporingsmethoden is. In Nederland mag een zogenoemde ‘lokhoer’ (een agente die al te opdringerige mannen moet klissen) zich niet eens verleidelijk kleden.

Overigens leggen de Verenigde Staten volgens Corien Prins, hoogleraar recht en informatisering, regels aan Europa op die president Bush niet kan verkopen aan zijn eigen burgers. Bijvoorbeeld het bewaren van verkeersgegevens en biometrie op het paspoort (vaststellen van meetbare eigenschappen van de mens). In de VS zelf wordt veel meer dan in Nederland gewerkt met infrarood vanuit de lucht en iris- en wijsvingerscans bij binnenkomst in het land.

Zit Nederland wat betreft telefoontaps aan het maximum?

Daarover wil de KLPD geen enkele mededeling doen. Volgens jurist Van Ardenne, die meerdere zaken heeft gedaan waarbij advocaten werden afgeluisterd tijdens vertrouwelijke gesprekken, heeft het afluistercentrum in Driebergen een maximale capaciteit van twaalfduizend gesprekken per dag.

Maartje van Hoek

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden