Is Nederland een schurkenstaat?

Een van de slogans van de jaren zestig was 'Johnson moordenaar'. Hiermee werd gedoeld op de Amerikaanse president Johnson die op bloedige wijze de opstand in Vietnam probeerde te onderdrukken. Toen justitie verklaarde dat de uitroep 'strafbaar was vanwege de belediging van een bevriend staatshoofd' besloten demonstranten 'Johnson molenaar' te roepen. Het klonk anders, maar het werd begrepen als hetzelfde.


Vorige week nam de Tweede Kamer een motie aan waarin de betiteling 'Nederland belastingparadijs' onaanvaardbaar werd genoemd, ondanks het feit dat hier 23 duizend houdster- en brievenbusmaatschappijen zijn gevestigd waar jaarlijks om fiscale redenen 10 biljoen dollar (7,5 biljoen euro) doorheen wordt gesluisd.


Opvallend was dat deze motie was ingediend door een kamerlid van de PVV - toch de partij voor de gewone man die zich bijzonder moet ergeren aan het feit dat hij wel, en de multinationals dankzij fiscale constructies geen of nauwelijks belasting betalen. Soms is de PVV echter de partij voor opportunisten, want de man die de motie had ingediend, kamerlid Roland van Vliet, was zelf ooit belastingadviseur van Ernst & Young en zal in die functie ongetwijfeld mooie fiscale constructies voor bedrijven hebben opgetuigd.


Nog opvallender was dat de motie behalve door de VVD, ook werd gesteund door CDA, 50Plus PvdA en D66. Als gevolg hiervan heeft de regering nu de taak iedereen aan te spreken die de kwalificatie 'belastingparadijs' gebruikt. Een SP-kamerlid twitterde van een 'inperking van de vrijheid van meningsuiting', want de RVD moet zogezegd deze krant een briefje sturen als in een artikel gerept wordt van een belastingparadijs. 'Belastingpaladijs' mag wel, kan worden vermoed.


Wat een moordenaar is, weet iedereen zo ongeveer wel: iemand die opzettelijk een ander heeft doodgemaakt. Maar voor een belastingparadijs bestaat geen definitie. Een motie van de SP om de regering op te roepen die in internationaal verband aan te scherpen, haalde juist geen meerderheid. Staatssecretaris Frans Weekers van Financiën kan daardoor ook probleemloos blijven zeggen dat hij de terminologie 'belastingparadijzerij' ver van zich afwerpt. President Obama somde Nederland ooit op in een rijtje belastingparadijzen. Diplomaten maakten overuren om Obama duidelijk te maken dat in Zandvoort geen kokospalmen groeien en de zon niet 250 dagen per jaar schijnt.


De Tweede Kamer steekt de kop in het zand. Als de term niet mag worden gebruikt, vindt het kwaad niet plaats. Toch is Nederland hoe dan ook een spil in een internationaal netwerk dat bedrijven de mogelijkheid geeft geen of zo weinig mogelijk belasting te betalen.


Misschien moet Nederland een doorsluisparadijs worden genoemd. Of een schurkenstaat. De Hoge Raad bepaalde ten slotte toentertijd dat 'Johnson oorlogsmisdadiger' wel mocht.


Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden