Column

Is Mario Draghi de Messias of een very naughty boy?

'Wat hebben we nu te danken aan de Romeinen?' is een running gag in Monty Pythons film Life of Brian. Kwantitatieve verruiming zouden ze in Frankfurt kunnen antwoorden, waar een geboren en getogen Romein de scepter zwaait.

ECB President Mario Draghi Beeld reuters

Kwantitatieve verruiming werd ook daadwerkelijk voor het eerst toegepast in het jaar dat Life of Brian zich afspeelde. De Romeinse keizer Tiberius kwam ermee in het jaar 33, bijna tweeduizend jaar geleden.

Het was ook toen de reactie op een recessie die volgde na een klassieke crash. Tiberius had noodgedwongen forse bezuinigingen moeten doorvoeren waardoor te weinig geld resteerde voor investeringen in woningen en infrastructuur. Dat geldgebrek leidde tot stijgende rente. Vele ondernemingen gingen failliet. Banken zegden daarop massaal hun leningen op.

Tegelijkertijd vond een soort van crisis plaats op de goederenmarkt, waarbij de waarde van struisvogelveren en ivoor kelderde. Het in Alexandrië gevestigde handelshuis Senthes & Zonen ging bankroet, net als dat van Malchus in Tyrus dat ook filialen had in Ephese en Antiochië.

Dit leidde tot een liquiditeitencrisis bij het bankiershuis Quintus Maximus in Rome, waarna een bankrun ontstond dat ook andere bankiershuizen op de rand van de afgrond bracht. Paniek brak uit op de Via Sacra in Rome, het financiële district van het Romeinse rijk, en sleepte banken in andere steden als Korinthe, Carthago en Byzantium mee. Die eisten op hun beurt leningen op. Indien de schuldenaren niet konden aflossen, werden ze verplicht hun bezittingen zoals huizen te verkopen. Omdat er te weinig kopers waren, kelderden de prijzen.

Uiteindelijk kwam de keizer in actie en stelde hij 100 duizend sestertiën uit zijn eigen schatkist beschikbaar om de crisis te bezweren. Dit geld ging naar een beperkt aantal betrouwbare bankiers. Tegelijkertijd werden de rentebetalingen voor een periode van drie jaar bevroren. Iedereen kon rentevrij geld lenen voor een hypotheek, waardoor de waarde van vastgoed werd gestabiliseerd.

Het is bijna de aanpak van de crisis van 2007. Kortom, er is niets veranderd in 2000 jaar. Draghi handelt net zoals keizer Tiberus. Ook de ECB heeft de rente op nul procent bevroren. Daarnaast heeft de ECB de balans van banken versterkt door nieuw kapitaal te verstrekken via kwantitatieve verruiming, net zoals Tiberius deed met zijn sestertiën. En ten slotte koopt ook de ECB hypotheekobligaties op zodat de huizenprijzen weer stijgen.

Nu rijst de vraag of Draghi niet een keer moet stoppen. Morgen moet de knoop worden doorgehakt op de laatste ECB-vergadering van dit jaar.

Draghi zou een nieuw oplaaiende eurocrisis willen bezweren door nog zeker een half jaar door te gaan met 80 miljard nieuw geld per maand in de euro-economie te pompen.

Misschien kan zijn moeder hem vertellen dat hij net als Pythons Brian niet de Messias is, maar een 'very naughty boy.'

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden