Is luchtvaartscheiding de oplossing?

De houdstermaatschappij Air France-KLM mag geen greep in de kas doen bij haar werkmaatschappij KLM. Dat lijkt op een huwelijk waarbij de ene partner om de werkster te betalen tegen 8 procent moet lenen, terwijl de ander een dikke bankrekening heeft.

Dat is geen vruchtbaar huwelijk. Het zou een goede zaak zijn als de fusie tussen KLM en Air France wordt ontvlochten. Nu de borden door de kamer vliegen, is er een risico dat mensen ernstig gewond raken. Voor een scheiding hoeven de bedrijven zich niet te schamen. Er zijn eerder fusies misgegaan (Hoogovens/Hoesch, Fokker/VFW, Bols/Wessanen) waarna de bedrijven weer op eigen benen verdergingen.

Als Air France niet meer geholpen mag worden met de verdiensten van de Nederlandse partner zouden de Fransen kunnen zeggen 'dat ze hun passagiers niet meer via de Schiphol-hub doorboeken op KLM-vluchten'. Dan heeft KLM direct ook geen geld meer en gaat de maatschappij ten gronde aan interne ruzies en mismanagement.

Air France en KLM hebben twee problemen. Het eerste is de gekunstelde juridische constructie die bij de totstandkoming van de fusie de schijn van gelijkheid moest creëren. Hier zitten zoveel juridische angels en klemmen aan dat vennootschaps-advocaten zich in de handen wrijven.

Het tweede probleem is de markt. Aan de onderkant wordt de combinatie bestookt door prijsbrekers als Ryanair en Easyjet die hun passagiers, als de veiligheid het toeliet, zouden vervoeren als Peking haar metropassagiers. Aan de bovenkant wordt zij belaagd door de luchtvaartmaatschappijen van oliesjeiks die klanten door een mooie nachtzuster onder de wol laten stoppen.

Air France en KLM zullen nooit hun passagiers als haringen in een ton laten vervoeren noch ze allemaal een ruime hotelkamer ter beschikking kunnen stellen. De opzet van hun bedrijven en de dienstverbanden van het personeel nopen hen zich op het middensegment te concentreren. Betrouwbaarheid en merkbekendheid zijn hun grote kracht. Om niet te worden fijngemalen moeten de nationale carriers verder één vuist maken door elkaar de bal toe te spelen. Als KLM niet met Air France door één deur kan, moet het andere partners zoeken. Een zelfstandig KLM heeft geen toekomst. Ter illustratie: Sabena en Swissair gingen in 2001 failliet, Austrian Airlines werd in 2009 opgekocht en Alitalia bestaat alleen bij de gratie van belastingbetalers.

De huidige combinatie Air France-KLM lijkt steeds meer een metafoor voor de eurozone. Er is een economische unie tot stand gekomen zonder dat er een politieke unie bestaat. Officieel is er een overkoepelende organisatie, maar die kan het beleid van de dochters niet beïnvloeden. KLM lijkt steeds meer op de Duitse regering die klaagt over de spilzucht van de Grieken.

Misschien moet KLM verder met de neuro's en Air France met de zeuro's. In de luchtvaartsector is er helaas geen ECB die met 1.000 miljard euro te hulp schiet.

Reageren?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden