Column

Is leedvermaak als entertainment de ethische way to go?

TV-recensie Gidi Heesakkers

Het blijft ongemakkelijk om Nederlandse realityshowpaarden in de stront van het vluchtelingenkamp te zien.

Screenshot The Island of All Together.

Oh, als de 28-jarige moeder en barvrouw Kelly het toch eens voor het zeggen had. 'Die bootvluchtelingen? Vind ik verschrikkelijk. Van mij mogen ze eigenlijk wel zinken. Niet dat ik het niet zielig vind hoor, als ze verdrinken. Maar ja, weet je, ik ken ze niet. Ik heb niks met ze.'

In het tweede seizoen van Rot op naar je eigen land (EO) maken opnieuw zes Nederlanders de omgekeerde reis van een vluchteling. De twintigers volgen de route van de jonge Syriër die in oktober 2014 aanspoelde op Texel, nadat hij had geprobeerd Het Kanaal over te zwemmen. Reisleider van dienst is Danny Ghosen, die zelf op zijn 15de uit Libanon naar Nederland vluchtte.

Vorig jaar was dit 'het programma dat al vóór de eerste uitzending voor ophef zorgde', zoals de EO fier predikte in de promo's. Die ophef had 'het spraakmakende Rot op naar je eigen land' vooral te danken aan thuishulp Sandra en haar op repeat gezette adagium: 'Alle habbibabbi's eruit'. Achteraf schaamde ze zich dood voor de lotsbestemming die ze in gedachten had voor de medemensen in kwestie. 'Op een eiland in de oceaan, koepeltje eroverheen, slot erop, sleuteltje weggooien en doorgaan met je leven.'

Mensenleed opblazen

Deze keer is Amsterdamse Kelly gecast voor de rol van Sandra, vergezeld door deelnemers met een iets mildere tot vriendelijke houding tegenover vluchtelingen. In de eerste aflevering ervoeren ze in een wetsuit hoe koud de Noordzee is en kotsten ze een boot onder. Woensdagavond arriveerden ze op hun nulsterrencamping in Calais genaamd 'de Jungle'.

Je kunt je ook nu weer afvragen of onderbuiken leegpompen en mensenleed opblazen tot entertainment de ethische way to go is om de vluchtelingenproblematiek invoelbaar te maken. Het blijft volle bak ongemakkelijk om realityshowpaarden door de modder en stront van het vluchtelingenkamp te zien stappen, op de voet gevolgd door een cameraploeg. Zeker wanneer een van hen dommelen in een tent 'een heel onprettige ervaring' noemt.

Een ander gevoel bezorgde de intieme documentaire The Island of All Together, die op Nieuwjaarsdag werd uitgezonden op NPO2. Filmmaker Philip Brink en fotograaf Marieke van der Velden vroegen 24 toeristen en Syrische bootvluchtelingen op het eiland Lesbos om op een bankje met elkaar in gesprek te gaan.

Kaartjes

Dankzij een oortje en een vertaler konden ze elkaar verstaan. De gesprekspartners waren benieuwd naar elkaars reis en achtergrond, maar hadden - zo leek het - ook kaartjes met vragen gekregen. Wat zie je als je naar mij kijkt? Wat zou je doen met een miljoen? Hoe zou je het vinden om een vluchteling als buur te hebben?

'Ik zie een nieuwe persoonlijkheid. Iemand met wie ik nog nooit gesproken heb', zei Husam over Selma. Rashad gunde Otis die mooie auto. Zijn Kia Morning had hij moeten verkopen om de oversteek naar Europa te kunnen maken. Mohamed mocht altijd een kopje koffie komen vatten bij Jan, 'zoals ze dat in Brabant zeggen'.

Je hoefde ze niet te kennen om na het zien van deze korte, kalme film vanzelf iets met ze te hebben.

V's televisierecensententeam bestaat uit Haro Kraak, Frank Heinen, Hanna Bervoets, Julien Althuisius en, deze week, Gidi Heesakkers.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.