Is lachen een gratis geneesmiddel?

Lachen is gratis en het schijnt een goed geneesmiddel te zijn. Lichaam en geest knappen op van een lachsalvo. Een paar keer per dag schuddebuiken wordt zelfs beschouwd als alternatief voor de sportschool. Lachen stimuleert immers spieren in gezicht, schouders, borstholte en buik. Geen wonder dat therapeuten lachtherapie of lachyoga aanbieden. Kun je jezelf inderdaad gezond lachen?


Twee Britse wetenschappers maakten in het kerstnummer van het vakblad BMJ de balans op. Ze hadden daarvoor alle wetenschappelijke artikelen uit de afgelopen zeventig jaar doorgeploegd. Dat waren er vijfduizend, want de studie van de lach en van de effecten op ons lichaam heeft een heuse tak van wetenschap opgeleverd: de gelotologie (naar gelos, Grieks voor lach).


Lachen blijkt inderdaad bevorderlijk voor de gezondheid, ontdekten ze. Het vermindert angstgevoelens, boosheid, stress en depressie. Met een lachbui worden in de hersenen endorfines aangemaakt, natuurlijke opiaten. Gevolg: wie lacht, voelt minder pijn. Een lachbui verbetert de functie van de endotheelcellen aan de binnenkant van bloedvaten, versoepelt de wanden van de slagaders en verkleint de kans op een hartinfarct. Er is geen effect op het immuunsysteem: lachers zijn dus net zo vaak ziek als mensen zonder humor. Ze verspreiden vermoedelijk wel vaker infectieziekten omdat ze tijdens een lachsalvo in korte tijd veel vochtdruppels rondstrooien.


Wie een kwartier voluit lacht, verbruikt 40 calorieën, net zoveel als in een beschuit. 'Op een dag vol plezier kun je zomaar 2.000 calorieën extra opstoken, dé remedie tegen obesitas', constateren de Britten.


Maar te veel vrolijkheid kan ook schadelijk zijn. Een lachbui kan kaken ontwrichten, een astma-aanval uitlokken, tijdelijke incontinentie aanrichten, hoofdpijn opleveren of een hernia veroorzaken. De medische literatuur maakt melding van uitzonderlijke gevolgen van heel hard lachen: hartritmestoornissen, een klaplong, een scheur in de hartspier, plotselinge bewusteloosheid en een gescheurde slokdarm.


Blijkt die fameuze Monty Python-sketch, waarin mensen doodgaan van het lachen na het lezen of horen van een grap, toch een kern van waarheid te hebben. Internet- encyclopedie Wikipedia heeft zelfs een lijst aangelegd van mensen die zich hebben doodgelachen. Onder hen de Brit Alex Mitchell die stierf na het zien van een komisch tv-programma. Hij had een zeldzame hartritmestoornis, het lange-QT-syndroom. Patiënten kunnen bij heftige emoties flauwvallen en in het uiterste geval overlijden.


Toch concluderen de onderzoekers dat lachen, 'in welke vorm dan ook', weinig gevaar inhoudt en heilzaam kan zijn. Tekst voor de bijsluiter: schadelijke effecten doen zich alleen voor bij een overdosis en louter bij patiënten met een overgevoeligheid. Onduidelijk is alleen in welke dosis het medicijn moet worden toegediend, zegt een van de onderzoekers in The New York Times. 'Waarschijnlijk is sprake van een U-bocht: lachen is gezond maar enorme hoeveelheden kunnen slecht zijn.'


Ook een vraag voor deze rubriek?


Mail naar gezond@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden