Is koken in aluminium pannen of in aluminiumfolie schadelijk?

Over de invloed van voeding op onze gezondheid. Deze week: Is koken in aluminium pannen of in aluminiumfolie schadelijk?

Beeld .

Soms is smakelijk koken verrassend overzichtelijk. Wikkel een vis, aardappel of paprika met wat kruiden in een stuk folie en de oven of barbecue tovert het pakketje moeiteloos om in een eenvoudig feestmaal. Maar eten wij op zo'n moment behalve een snufje zeezout niet ook een vleugje geoxideerd aluminium, met eventuele schadelijke gevolgen van dien?

Aluminium is een goede geleider, zowel van hitte als van kou - denk aan de beelden van in folie gehulde kleumende of zwetende thuislozen die na een barre zeetocht het eiland Lesbos bereikten. Het geleidt beter dan keramiek, glas of koper en dat maakt het populair in de keuken. Bovendien is het folie dat ervan gemaakt wordt handzaam en licht. Zeer begrijpelijk kortom dat we er graag mee mogen koken, volgens Martin van den Berg, hoogleraar toxicologie aan de Universiteit Utrecht.

Ondanks deze praktische eigenschappen is aluminium ook een toxisch metaal. 'Via het koken in aluminiumpannen of met folie krijgen we inderdaad zeer kleine hoeveelheden van de giftige stof binnen', aldus de toxicoloog. Met veel nadruk op 'zeer kleine hoeveelheden'. Hoe meer aluminium je in de keuken gebruikt, hoe meer je ervan binnen kunt krijgen, zegt hij. 'Maar de angst dat je via die route boven de veiligheidsnorm uit zal komen, is niet reëel.'

De angst voor aluminium wordt bij de meeste mensen ingegeven door diverse onderzoeken die al jaren een verband lijken aan te tonen tussen blootstelling aan aluminium en een verhoogde kans op ziektes als dementie en alzheimer, zegt Van den Berg. Helaas is er weinig eenduidigs over deze relatie te zeggen. Veel studies tonen het verband alleen aan bij dieren of in labpreparaten en niet bij mensen. En evenzoveel onderzoeken laten zien dat er geen verband is.

Wat volgens de toxicoloog wel opvalt, is dat werknemers in de aluminiumindustrie en mensen met nierfalen (nieren zouden de toxische stoffen uit het lichaam moeten verwijderen) verhoogde concentraties aluminium in hun lichaam hebben en ook vaker kampen met dementie of alzheimer. 'Er is alleen nog geen overeenstemming tussen wetenschappers over de verklaring hiervoor.'

Een Belgische studie uit 2013 die in het vakblad Food and Chemical Toxicology verscheen, biedt vooral geruststelling. De studie laat zien dat de grootste hoeveelheid aluminium die de Belgische bevolking binnen krijgt niet via de veel gebruikte aluminium pannen komt, maar uit de voeding: via granen en groentes die gevoed worden via het grondwater waar de stof in voorkomt.

'De bijdrage van aluminiumpannen en -folie is kortom niet groot genoeg om tot een overschrijding van de veiligheidsnorm te komen', zegt Van den Berg. Geen zorgen maken dus, en lekker blijven koken met dit metaal.

Heeft u ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar voeding@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden