Is knoflook goed voor u?

Over de invloed van voeding op onze gezondheid. Deze week: Is knoflook goed voor u?

Beeld Valentina Vos

Volgens de eeuwenoude volkswijsheid houdt knoflook niet alleen boze geesten maar ook diverse kwalen buiten de deur. Berust dit geloof ergens op? En waarom stinkt knoflook eigenlijk pas als je het kapot maakt?

Knoflook is een soort slapende geurbom die pas tot ontploffing komt als hij wordt beschadigd. 'Knoflook is rijk aan organische zwavelverbindingen, die de bekende prikkelende geur veroorzaken op het moment dat de celwanden kapot gaan', legt biochemicus Hans Princen, werkzaam bij TNO, uit. 'Door een teen te pletten of snijden komt het enzym alliinase vrij, dat het aanwezige alliine omzet in allicine.'

Vervolgens komt er een keten van vorming van zwavelverbindingen op gang. Door oxidatie aan de lucht, maar ook door verteringsomzettingen in ons lichaam. Via de adem en poriën komt een geur naar buiten die vooral afkomstig is van allyl methyl sulfide (ams).

Alleen effect bij kleine studies

Peterselie eten na knoflookconsumptie kan helpen om de penetrante geur wat te maskeren. Met scheikunde heeft dit niets te maken, zegt Princen. Dan kunt u beter een glas melk drinken: de water- en vetemulsie houdt de zwavelverbindingen vast en spoelt de geur als het ware weg. Die melk moet u dan wel gelijktijdig met de knoflook innemen. Princen: 'Ik weet niet hoe dat bij anderen is, persoonlijk drink ik liever een glas wijn bij mijn biefstuk.'

Princen heeft als onderzoeker bij TNO enige tijd geleden meegewerkt aan een groot onderzoek naar de mogelijke positieve werking op hart en bloedvaten van het eten van knoflook. Proefpersonen kregen gedurende drie maanden 2,1 gram knoflookpoeder (gelijk aan twee tot drie verse tenen) per dag of een placebo. Princen en zijn collega's konden geen effect vinden. 'Eigenlijk laten alleen kleine studies soms positieve effecten zien', zegt hij.

In 2007 toonden Amerikaanse onderzoekers in menselijke bloed- en celmonsters in het lab aan dat de zwavelhoudende stoffen in knoflook in het lichaam in waterstofsulfide worden omgezet (H2S), die voor een verwijding van de bloedvaten en verlaging van de bloeddruk zouden kunnen zorgen.

Antimicrobiële werking

De Cochrane Collaboration, een soort internationale hoge raad voor medische vraagstukken, analyseerde de afgelopen jaren de bestaande wetenschappelijke studies over de relatie tussen knoflook en verkoudheid, hoge bloeddruk en cholesterol.

Russische soldaten droegen naar verluidt altijd tenen knoflook bij zich om eventuele wonden te ontsmetten. Niet geheel onlogisch, blijkt, want de antimicrobiële werking ervan is bewezen. Zo vinden Cochrane-onderzoekers een licht positief effect op het uitblijven van verkoudheden. Toch concluderen ze dat de bewijzen te mager zijn. Bovendien blijken dubbelblinde studies (waarbij proefpersonen zonder het te weten knoflookpoeder of een placebo krijgen) bijna onmogelijk, omdat deelnemers de knoflooksmaak van hun supplement vaak wel proeven.

Ook voor bloeddruk noemt Cochrane enig positief effect, maar wederom te klein om er gezondheidsadviezen op te baseren. Een andere meta-analyse meldt hetzelfde voor cholesterolverlaging. Het Voedingscentrum adviseert mensen die bloedverdunners gebruiken in elk geval om geen knoflookpillen te slikken.

Princen zou zijn geld er sowieso niet aan uitgeven. 'Mijn advies? Gebruik knoflook gewoon in de keuken en geniet ervan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden