Is Klaas Knot echt een working class hero?

De Kwestie

Hij spreekt op 1 mei nog niet de gestaalde kaders toe, hoewel hij een welklinkende naam zou hebben voor een working class hero.

Noch beklimt Klaas Knot met rode vlag de barricaden. Maar de president van De Nederlandsche Bank (DNB) is al vier jaar de belangrijkste pleitbezorger van hogere lonen. 'Loonmatiging is niet langer nodig. De Nederlandse economie is concurrerend genoeg', zei hij al in 2013, toen Rutte II nog in de kinderschoenen stond.

Als Knot zelf het pleidooi voor het biefstuksocialisme niet voert, vindt hij er altijd een adjudant voor, zoals Job Swank, die het afgelopen maandag dunnetjes over deed. In 2013 groeide de Nederlandse economie nog amper en konden de lonen al omhoog. Nu, bij een groei van 2,5 procent in 2017, is het tijd geworden voor de grote inhaalslag. 'Einde aan de loonslavernij' stond nog net niet op een spandoek aan het Frederiksplein.

Het pleit voor de centrale bank, die in de tijd van wijlen Willem Duisenberg altijd de kampioen was van de loonmatiging. En het idealisme lijkt nog groter, omdat de DNB-directeuren van nu gezien de Wet normering topinkomens zelf tonnen salaris moeten inleveren.

Maar het is de vraag of het de juiste actie is om de huidige economische groei te vertalen in hogere lonen. Zo zou die ook kunnen worden gebruikt om jongeren meer zekerheid te geven of via hogere belastingen de zorg te verbeteren of desnoods, zoals een deel van de goegemeente op het Binnenhof wil, er nieuwe tanks van te kopen.

Hogere, in cao's vastgelegde lonen komen grotendeels terecht bij de mensen die het financieel al goed voor elkaar hebben: de wat oudere werknemers met een vaste baan. Omdat zij probleemloos de noodzakelijke dingen kunnen kopen, zetten ze nogal wat van de extra gelden op spaarrekeningen of kopen daar nog mooiere huizen of speculatieve aandelen voor, hetgeen tot zeepbellen kan leiden.

Daarom is er veel voor te zeggen de loonruimte die er is te gebruiken voor het dichten van de kloof tussen vast en flex. Drie miljoen Nederlanders zijn nu via een flexibel contract aangewezen op vaak slechtbetaalde en onzekere banen. Bedrijven willen ondanks de mooie winsten die flexibele schil nog liever vergroten dan verkleinen, uit angst dat het economische tij keert en ze mensen moeten lozen. Wettelijke maatregelen zouden die flexibiliteit moeten inperken, zoals verplichte verzekeringen en minimumtarieven voor flexwerkers en zzp'ers.

Hoger loon zal de inkomensverschillen in Nederland alleen maar vergroten. De mensen die het geld het minst nodig hebben, krijgen meer en de mensen die het hardst door de crisis zijn getroffen, komen verder op achterstand.

Eigenlijk laat Knot zich voor het karretje van de werkgevers spannen. Nu de economie het kan lijen even zwaaien met de geldzak, zodat de rode vlag juist niet zal wapperen en de barricaden niet worden beklommen.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Wenken voor het nieuwe kabinet

De Volkskrant komt met oplossingen voor slepende problemen. Lees: maak de verschillen tussen vast en flexibel personeel kleiner.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.