Column

Is Kerst al 'flauwekul' geworden?

'Vrede op aarde en in de mensen een welbehagen, batterijen zijn niet inclusief', zo wordt in Groot-Brittannië de innige omhelzing tussen christelijke idealen en ongebreidelde consumptie rond Kerst genoemd.

Veel winkels halen in de aanloop naar Kerstmis de helft van de jaaromzet. En als toetje komt daar nog 10 procent bij van de uitverkoopgekte die vanaf Tweede of Derde Kerstdag losbarst.

Maar op één dag in het jaar kon, behalve in Rome en Istanbul, in de binnensteden van Europa nog een kanon worden afgeschoten. Op 25 december waren vrijwel alle winkels gesloten.

Britse automobilisten benutten die dag nog wel eens door met hun Jaguar plankgas door Oxford Street en Regent Street te scheuren - nagestaard door een naïeve toerist die niet wist dat zelfs de West End potdicht was, omdat de Britten die dag massaal met een papieren hoedje op hun hoofd kalkoen en spruitjes wegspoelen met enorme hoeveelheden alcoholica. Het centrum van Londen was voor een keer net zo'n desolaat oord als een achterbuurt in Burnley.

Maar de commercie neemt nu ook bezit van de enige dag in het jaar die de christelijke politiek als iets speciaals kon koesteren. Nadat de oude heiligendagen en zondagen al winkeldagen zijn geworden, net als Tweede Kerstdag en Tweede Paasdag, hoeven de shopaholics nu ook op Eerste Kerstdag niet meer af te kicken. In Nederland verdubbelt elk jaar op 25 december het aantal open winkels. In 2011 waren er 25 supermarkten open, in 2012 vijftig, in 2013 honderd en dit jaar tweehonderd.

Albert Heijn houdt Eerste Kerstdag zeventig AH To Go-vestigingen open, Jumbo vijfenwintig supermarkten, Dekamarkt acht, Plus elf en Dirk, Bas & Digros zijn open in de grote steden. Toen in 2011 supermarkten voor het eerst de deuren openden op Eerste Kerstdag, klaagde het CNV nog: 'Consumentisme viert hoogtij, de paus heeft gelijk.' Maar inmiddels zijn die geluiden verstomd. Geen supermarkt heeft problemen bereidwillige werknemers te vinden die voor het dubbele loon aan het familiediner willen ontsnappen. Ook de kerken klagen niet. Toen een Britse krant vorig jaar het anglicaanse episcopaat vroeg wat dat ervan vond dat zestienduizend winkels op Eerste Kerstdag meer dan 350 miljoen pond (445 miljoen euro) zouden omzetten, reageerde geen enkele bisschop boos. Ook in Duitsland gaan steeds meer winkels op Eerste Kerstdag open, hoewel getracht wordt van stille nacht (heiligAbend) geen koopextravaganza te maken.

Het is een kwestie van tijd voordat je 365 dagen per jaar gedurende 24 uur in winkels terecht kan om geen misverstand meer te laten bestaan over openingstijden.

En dan krijgt Ebenezer Scrooge, die in Dickens' Christmas Carol het verzoek voor een vrije dag van zijn klerk op 25 december afwijst met de opmerking: 'Christmas. Bah! humbug (flauwekul)', alsnog gelijk.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden