Is Kadhafi bezig met een exit-strategie?

Er zijn tekenen dat de Libische leider Kadhafi naar een manier zoekt om de aftocht te blazen. Zijn positie is moeilijk rooskleurig te noemen nu internationale troepen Libië bombarderen, het oosten van het land in handen blijft van de opstandelingen, en een minister en andere hoge gezant de afgelopen dagen zijn overgelopen naar de vijand.

Van onze redactie
Rebbelen verbanden een portret van Moammar Kadhafi Beeld afp
Rebbelen verbanden een portret van Moammar KadhafiBeeld afp

Britse media onthullen vandaag dat het regime van Kadhafi een gezant naar Londen heeft gestuurd om te praten met de Britse regering. Mohamed Ismail, een belangrijke medewerker van Kadhafi's zoon Saif al-Islam, heeft in de Britse hoofdstad de laatste dagen gesprekken gevoerd. Wat er is besproken, wordt angstvallig geheimgehouden, maar een woordvoerder van het ministerie van Defensie benadrukt dat 'in alle contacten met Libische functionarissen is beklemtoond dat Kadhafi moet vertrekken'.

Exit-strategie
Alleen al het feit dat Kadhafi iemand stuurt om te praten, wordt gezien als een belangrijke aanwijzing dat de kolonel zoekt naar een exit-strategie. Vooral zijn zonen zouden heel graag willen praten. 'Er is toenemend bewijs dat zijn zonen een uitweg willen', zegt een diplomatieke, niet nader genoemde bron, tegen de Britse krant the Guardian.

Een voorstel dat de Kadhafi's zouden willen doen, is dat Kadhafi zijn daadwerkelijke macht opgeeft. Hij zou dan worden vervangen door Mutassim, de huidige adviseur voor nationale veiligheid, die een interim-regering zou gaan leiden. Zo'n scenario is echter onacceptabel voor zowel de rebellen als voor de internationale gemeenschap, die Kadhafi in Den Haag bij het Internationaal Strafhof berecht willen zien.

Werkelijke bedoelingen
Maar het zicht op de werkelijke bedoelingen van Kadhafi blijft erg moeilijk. Niemand weet precies wie hoeveel aanzien geniet in Tripoli en dus of het regime daadwerkelijk scheuren vertoont.

Neem bijvoorbeeld Moussa Koussa, de voormalig minister van Buitenlandse Zaken, die woensdag plots overliep en het vliegtuig nam naar Groot-Brittannië. Hij was een belangrijke vertrouweling van Kadhafi, de man die de kolonel ervan overtuigde zijn massavernietigingswapens de deur uit doen. De Britse premier David Cameron was dan ook in zijn nopjes met het deserteren van Koussa. 'Het is een niet te ontkennen verhaal van wanhoop en angst in de hoogste top van het ineenstortende en rottende Kadhafi-regime.' Koussa is meteen na aankomst in Engeland uitgebreid verhoord, om zo veel mogelijk te weten te komen van de huidige staat van het regime. Die verhoren verliepen overigens moeizaam, omdat Koussa's toestand nogal labiel is. Hij heeft zijn familie in Libië moeten achterlaten.

Invloed al afgenomen
Maar er zijn ook aanwijzingen dat Koussa's invloed al was afgenomen, en dat hij door de zoons van Kadhafi op een zijspoor was gezet. Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Libië is veel van haar macht verloren, nadat vele ambassadeurs al snel na het begin van de opstand Kadhafi lieten vallen.

Het blijft dus nog onzeker of Kadhafi echt actief op zoek is naar een snelle uitweg, of dat hij blijft zitten zo lang hij niet sterft als 'een martelaar' zoals hij zelf in televisietoespraken heeft gezegd.

Volg de Volkskrant op Twitter
Word vriend van de Volkskrant op Facebook

Saif al-Islam Kadhafi Beeld epa
Saif al-Islam KadhafiBeeld epa
Moussa Koussa Beeld reuters
Moussa KoussaBeeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden