Is het tijdperk Berlusconi nu dan écht voorbij?

Op 30 juli doet het hooggerechtshof in Italië uitspraak in de belastingfraudezaak van oud-premier Berlusconi. Als de beschuldiging gegrond wordt verklaard, dan moet de politicus - die tot nu toe elke rechtszaak heeft overleefd - zijn parlementszetel inleveren. Vervroegde verkiezingen zijn dan een reëel vooruitzicht.

Silvio Berlusconi. Beeld ap

De Italiaanse oud-premier Silvio Berlusconi heeft al vele rechtszaken achter zich liggen. Eind vorige maand nog werd hij veroordeeld tot 7 jaar gevangenisstraf wegens machtsmisbruik en het bevorderen van prostitutie, onder andere met het Marokkaanse escortmeisje 'Ruby'.

Maar zoals tijdens eerdere vonnissen ook al het geval was: de consequenties blijven uit. In dit geval omdat Berlusconi nog in hoger beroep en cassatie kan gaan - een gang van zaken die in Italië jaren in beslag neemt.

Vooralsnog was er dus geen vuiltje aan de lucht voor de politicus en mediatycoon. Daar kan de uitspraak van 30 juli verandering in brengen.

Berlusconi moet dan namelijk voor de rechter verschijnen voor de behandeling van zijn beroep tegen een veroordeling wegens belastingfraude. Een lagere rechtbank legde hem daarvoor vorig jaar vier jaar cel op. Bovendien mag Berlusconi vijf jaar geen publiek ambt uitoefenen.

In het gevang zal Berlusconi niet belanden - in Italië bestaat de regel dat zeventig-plussers hun straf thuis, in de vorm van huisarrest, mogen uitzitten (Berlusconi is 76). Maar de uitspraak kan wel degelijk grote gevolgen hebben voor zowel Berlusconi als de fragiele politieke coalitie in Italië.

Commotie
Wordt de beschuldiging gegrond verklaard, dan kan Berlusconi geen beroep meer aantekenen en moet hij zijn parlementszetel inleveren. 'Als Berlusconi's partij uit de coalitie stapt, dan verliest de regering van Enrico Letta haar meerderheid in het parlement', schrijft John Hooper van Open Europe. 'Vervroegde verkiezingen zijn dan een reëel vooruitzicht.'

Een zwart vooruitzicht voor leden van de PDL, die gisteren uit protest op de aankondiging dat de uitspraak 30 juli al zal zijn - veel eerder dan verwacht - alle activiteiten in het parlement opschortten (aanvankelijk voor drie dagen). Dit viel slecht bij Beppe Grillo, de leider van de oppositionele Vijfsterrenbeweging. 'We zijn niet langer een parlementaire republiek', zei hij. 'En misschien zijn we niet langer een democratie.'

Roberto Maroni, leider van Lega Nord - die tot 2011 een coalitie vormde met de PDL van Berlusconi - sprak van 'een aanslag op de democratie'.

'Geen gevolgen'
Uiteindelijk besloten de leden van de PDL de protestactie slechts één dag te laten duren. Veel zal het hoe dan ook niet opleveren. Het hooggerechtshof, waar volgens Berlusconi louter 'partijdige linkse en communistische' rechters werken, is vastbesloten om op 30 juli uitspraak te doen.

Premier Letta zei afgelopen dinsdag dat de uitspraak van het hooggerechtshof geen gevolgen zal hebben voor het voortbestaan van zijn regering. Hij sprak zich verder niet uit over hoe hij de crisis wil beslechten, als Berlusconi eind deze maand daadwerkelijk zijn parlementszetel moet inleveren.

Leden van de Vijfsterrenbeweging van Beppe Grillo demonstreren voor het parlement tegen het opschorten van activiteiten. Beeld reuters
Beppe Grillo, de leider van de Vijfsterrenbeweging. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden