Column

Is het tijd voor slow ondernemen?

De kwestie

Een manco van veel ondernemers is dat ze niet te weinig maar te veel ondernemen. Er gaan meer bedrijven naar de knoppen door te veel verandering dan door te weinig.

Na een crisis doet Lego weer waar het goed in is: bouwstenen maken. Foto anp

Het verwijt dat topmanagers het meeste vrezen - net als politici - is gebrek aan ambitie. Ze willen niet op de winkel passen, maar hun stempel drukken op het bedrijf.

Wie verandert toont initiatief, oogst lof en wordt uitgenodigd voor de talkshows op de televisie. 'Iedereen wil de charismatische doener die visionair de koers uitzet en de conservatieve krachten doorbreekt', schrijft de Duitse econoom Holm Friebe in het ook in Nederland verschenen boekje De steenstrategie: de kunst niet te handelen. Maar vaak zijn het juist deze visionairs die beslissingen nemen waarmee zij bedrijven in het verderf storten.

Friebe, voorzitter van de Zentrale Intelligenz Agentur (ZIA), zet de heilzame rust en soliditeit van de steen tegenover de voortgangsdynamiek van deze tijd. Hij toont aan dat dwarsliggers en passievelingen bij organisaties veel minder schade aanrichten dan de durfals en maakbaarheidsfanaten.

Hij noemt passiviteit een 'ten onrechte verstoten kunstvorm'. Sinds de onlangs overleden Andrew Grove van chipsfabrikant Intel riep dat 'alleen de paranoïden overleven' is het floppercentage in het bedrijfsleven enorm gestegen: van start-ups, van productlanceringen, van overnames en vooral van strategieveranderingen.

Bekend is het voorbeeld van Lego, dat al sinds 1937 kleurige bouwstenen maakte, totdat het Deense speelgoedbedrijf ineens besloot Star Wars-licenties te kopen, daardoor diep in de rode cijfers kwam en honderden banen moest schrappen. Inmiddels doet Lego weer waar het goed in is: bouwstenen maken. Veel winkels en horecaketens gaan ten onder doordat ze zolang verbouwen en van formule veranderen tot ze al hun charme hebben verloren.

Friebe noemt de actiedwang een bijkomende schadepost van de moderne tijd: een soort culturele en geciviliseerde variant van ADHD. Artsen doen hieraan mee door nutteloze medicijnen voor te schrijven aan patiënten 'opdat er maar iets wordt gedaan'. Veel politieke carrières eindigen in een anticlimax omdat politici 'change' beloven die ze niet kunnen waarmaken.

Toen de Duitse bondskanselier Gerhard Schröder vaststelde dat zijn regering sinds haar aantreden veel hervormingen te snel en ondoordacht had doorgevoerd, kwam hij met de politiek van de kalme hand. Toen hij een keer over Duitsland vloog en peinzend naar het landschap keek, concludeerde hij: 'Landen besturen zichzelf'.

Eigenlijk geldt dat ook voor de meeste ondernemingen. Warren Buffett heeft in deze tijd van flitshandel juist 'wachten' tot zijn motto gemaakt. Beleggers die pas op de plaats maken, verdienen meer dan degenen die steeds van porteuille veranderen.

Na slow cooking en slow beleggen moet slow ondernemen de volgende stap zijn.

Reageren?

Meer over