Is het slimmer om een pleister in een keer los te trekken?

Wie wel eens een pleister van zijn huid heeft moeten lospeuteren, heeft het zich ongetwijfeld afgevraagd: zou het beter zijn om het ding er snel af te trekken, of is juist langzaam minder pijnlijk? Amerikanen lijken het erover eens: 'Just rip off the band-aid', luidt het advies. Snelle, hevige pijn zou beter zijn dan langdurige pijn.

null Beeld null

Pijn is bedoeld om te overleven, zegt Frank Huygen, hoogleraar pijngeneeskunde aan het Erasmus MC. De vraag of het erger is om langduriger minder pijn te hebben, of een korte tijd een flinke pijn, is daarmee tot op zekere hoogte te beantwoorden: 'Als je pijn ervaart, gaat de wekker hard af. Negeer je het pijnsignaal, dan gaat de wekker steeds harder af.' Zogenaamde 'centrale sensitisatie' speelt hierin een belangrijke rol, zegt Huygen. Pijnprikkels passeren in hun weg naar de hersenen een schakelstation, waar de impulsen versneld of vertraagd worden doorgegeven. In het geval van een aanhoudend probleem, zoals wanneer je doorloopt met een punaise in je voet, wordt er een versneller aangezet: je ervaart de pijn heftiger. Maar, benadrukt Huygen, dit geldt pas bij langdurige pijn. Zelfs het langzaam verwijderen van een pleister duurt geen uren.

Een ander verhaal komt van de Israëlisch-Amerikaanse Dan Ariely, hoogleraar gedragseconomie aan de Duke Universiteit. Ariely bracht een tijd in het ziekenhuis door met ernstige brandwonden en was daar niet blij met de manier waarop ze zijn verband verwisselden: snel en pijnlijk. Hij stelde daarop proefpersonen bloot aan fysieke pijn, bijvoorbeeld met een vinger in een bankschroef. Wanneer de druk gedurende korte tijd heftiger was, beoordeelden de proefpersonen de pijn achteraf als erger. Minder druk, verspreid over een langere tijd, werd als minder pijnlijk beoordeeld.

Trek die pleister er dus maar langzaam af, lijkt de conclusie. Toch niet, mailt Ariely: 'Het verwijderen van verband kost veel meer tijd dan een simpele pleister. De pijn bij een pleister betreft een andere vraag: wat gebeurt er met het haar? Veel haren maken de pijn erger. Snel bewegen in de richting van de haargroei beschadigt de huid het minst.'

Publicatie

Er is een wetenschappelijke publicatie in het Medical Journal of Australia die de boel verduidelijkt - zij het in een kerstnummer, met daarom een wat ludieke ondertoon. 65 proefpersonen lieten zich op drie plekken met pleisters beplakken. Op een schaal van 0 tot 10 gaven ze hun pijnniveau aan bij het loshalen. Snelle verwijdering was goed voor 0,92 punten, langzame verwijdering leverde liefst 1,58 punten op. Op plekken met veel beharing was de pijn het ergst.

Gezonde proefpersonen en haar: geen sterk onderzoek, vindt hoogleraar Huygen. Toch is de conclusie van het verhaal vrij eenduidig: sneller is beter. En wie het allemaal alsnog te pijnlijk is, kan wellicht uit de voeten met de zeven pleisterverwijderingsmethoden die de Amerikaanse zelfhulpwebsite WikiHow u aan de hand doet. Een diagonale beweging, olijfolie of water schijnen het verwijderen makkelijker te maken.

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar gezond@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden