Is het oranjegevoel van de politici niet hypocriet?

De Hollandse driekleur op het bureau zou Paul Polman van Unilever en Ton Büchner van AkzoNobel niet misstaan.

Beeld anp

Zij spelen de oranje troefkaart en vinden een willig oor bij minister Henk Kamp die in de laatste dagen van zijn ministerschap is bekeerd tot economisch nationalist. Minister Dijsselbloem (PvdA) spreekt zelf van aasgieren en hyena's. En Pieter Omtzigt (CDA) roept dat 'vitale Nederlandse bedrijven wettelijk beschermd' moet worden.

Het mag geen verkiezingsretoriek worden genoemd. Maar het is opportunistisch, zo niet hypocriet. Juist de VVD, het CDA en de PvdA zijn verantwoordelijk voor wat nu 'de uitverkoop' heet. Toen er in 2007 bezwaren rezen tegen de mogelijke overname van ABN Amro sprak minister Wouter Bos (PvdA) van 'een misplaatst oranjegevoel'. In een dynamische wereld wordt gekocht en verkocht. Vlak daarvoor had ABN Amro zelf een Italiaanse bank overgenomen. Nederland was voorstander van een open economie en zo vrij mogelijke handel. 'Als globalisering niet al zou bestaan, hadden we die uitgevonden', riep Bos.

Nadat in 1995 Hans van der Wielen van Nutricia had geklaagd dat het plan van minister Zalm (VVD) om de beschermingsconstructies van Nederlandse bedrijven te slechten tot een uitverkoop van Nederlandse voedingsfirma's zou leiden, vond Zalm dat hij niet zo moest zeuren. En toen de staat zich in 1992 terugtrok uit de industriële concerns Fokker, DAF Trucks en Volvo Car riep minister Koos Andriessen (CDA) van Economische Zaken dat bedrijven niet moesten lamenteren.

Twee kabinetten-Kok , vier kabinetten-Balkenende en de twee kabinetten-Rutte vonden dit ook. Sinds 1992 is DAF Trucks Amerikaans, Nutricia is Frans, net als de KLM, de Hoogovens zijn in Indiase handen, Reaal in Chinese en de VNU in Finse. Bernard Wientjes van ondernemersclub VNO wilde nog de energiebedrijven Nuon en Essent via een fusie in Nederlandse handen houden, maar de provincies gingen voor het grote geld.

Veel Nederlandse bedrijven zijn gereduceerd tot bijkantoren van buitenlandse concerns, wat met een hip woord 'filialisering' wordt genoemd. Van de 33 bedrijven waarin de staat een gouden aandeel had, is er geen enkele meer over. Dat in KPN werd in 2005 afgestoten.

Pas toen dit bedrijf in handen dreigde te komen van de Mexicaan Carlos Slim begon de staat aarzelend te mopperen. En nadat PostNL door de Belgen werd belaagd, heeft Kamp zelfs een wetsvoorstel ingediend om strategische bedrijven in de telecom- en ict-sector te beschermen.

Unilever noch AkzoNobel kan strategisch worden genoemd. Van de 46 duizend werknemers bij Akzo werken er slechts 4.900 in Nederland. Van de 170 duizend van Unilever zelfs maar 3.200. Het rood-wit-blauw past Polman noch Büchner.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.