Is het ongezond om veel eieren te eten?

Mogen we meer dan drie eieren per week eten?

Beeld Valentina Vos

Een beetje bodybuilder klokte ze natuurlijk gewoon dagelijks weg, intacte dooier en al. Rauw, welteverstaan. Maar de meeste van ons zijn groot gebracht met het adagium dat drie eieren per week de limiet is: gebakken, gekookt, geroerd of verstopt in een pannenkoek. Want dat eigeel zat vol cholesterol en daar moest je niet te veel van binnen krijgen om op latere leeftijd hart- en vaatziekten te voorkomen.

Dat dachten we. Tot de Amerikaanse variant op het Voedingscentrum, de Dietary Guidelines Advisory Committee, eerder dit jaar het al vijftig jaar geldende eieradvies ineens aanpaste. Ook de Nederlandse Gezondheidsraad, waarop het Voedingscentrum haar adviezen baseert, werkt aan een nieuwe richtlijn over cholesterol die in november bekend zal worden.

Cholesterol is een vetachtige bouwstof die door mens en dier wordt gebruikt om weefsels en hormonen te maken. We maken het zelf in ons lichaam aan en we krijgen het binnen via het eten van voeding die cholesterol bevat (zoals worst, kaas en eieren). Cholesterol hoopt zich op in het bloed en uiteindelijk in de wanden van de bloedvaten. Dat noemen we aderverkalking. Op termijn kan vernauwing of verstopping van slagaders leiden tot een hartinfarct.

Maar dan nu de vraag: blijkt er ineens minder cholesterol in eigeel te zitten dan werd gedacht of is cholesterol minder schadelijk?

Cholesterolgehalte

'Nee, er is weinig veranderd', zegt Martijn Katan, emeritus voedingshoogleraar van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Het enige dat is veranderd, is het type onderzoek. Oudere studies richtten zich vooral op het effect van eieren op het cholesterolgehalte in ons bloed (conclusie: dat stijgt), terwijl veel nieuwere studies (van na pakweg 1998) zich richten op de correlatie tussen het eten van eieren en het krijgen van een hartinfarct. En die studies hebben opmerkelijke uitkomsten: voor de kans op een hartinfarct leek het niet uit te maken of je veel of weinig eieren eet.

Katan plaatst wel wat kanttekeningen bij die studies. 'De kans op een hartinfarct wordt door veel dingen beïnvloed. Roken, bewegen, overgewicht, bloeddruk, of het in de familie zit, wat voor soort vet je eet en nog meer. Als je daar apart het effect van eieren uit wilt vissen moeten er flink wat mensen bij zitten die veel eieren eten en anderen die juist geen eieren eten, maar die zijn allebei zeldzaam.'

Bovendien is het moeilijk om nauwkeurig vast te stellen hoeveel eieren iemand eet, zegt Katan. 'Het duurt al gauw twintig jaar voor z'n kransslagader dichtslibt. Als iemand jou vraagt hoeveel eieren je de afgelopen twintig jaar hebt gegeten, dan kun je echt geen goede schatting maken hoor.'

Meegaan met de tijd

Het effect van eidooiers op het cholesterolgehalte in het bloed van mensen is in de vorige eeuw wel nauwkeurig vastgesteld. Katan heeft zelf dergelijke experimenten gedaan. 'Daaruit blijkt zonneklaar dat de eidooier het cholesterol verhoogt. Waarschijnlijk verhogen eidooiers daarom ook de kans op een hartinfarct. Maar de Amerikaanse commissie zei dat ze geen tijd had om studies uit de vorige eeuw te bestuderen. Heel vreemd.'

Eigenlijk is het aangepaste voedingsadvies vooral een kwestie van meegaan met de tijd, gokt Katan. Het is nog steeds verstandig om niet meer dan een ei of drie per week te eten, maar dat doen de meeste mensen al. Er zijn tegenwoordig zaken waar we ons drukker over moeten maken: vetzucht, roken, suikerhoudende dranken, overmatig alcoholgebruik.

Bovendien was het beperken van de inname van cholesterol en dierlijke vetten lange tijd de énige manier om ons cholesterolpeil te beïnvloeden. Nu miljoenen Nederlanders cholesterolremmers slikken, die vele malen effectiever zijn, maakt een eitje meer of minder ook niet uit.

Toch bezag Katan het aangepaste advies met milde verbazing. 'Het effect van een ei op het cholesterol in het bloed komt overeen met dat van zeventig gram ontbijtspek. Ik vind het geen goed idee om te zeggen: eet zo veel eieren als je wilt.'

Maar als je de oud-hoogleraar een lijstje van tien problemen met Nederlandse voedselgewoonten laat maken, staan cholesterol en eieren er waarschijnlijk niet eens in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.