Is het niet tijd PostNL weer te nationaliseren?

Beeld de Volkskrant

Dat klonk nog zo mooi in februari van PostNL. Postbodes zouden manusjes van alles moeten worden die naast het bezorgen van de brieven ook melding zouden maken van los liggende stoeptegels en zwerfvuil en erop zouden letten dat vereenzaamde ouderen zichzelf niet verwaarloosden of wekenlang ongemerkt dood in huis lagen.

Een half jaar later ligt er een rapport bij Economische Zaken waarin een scenario wordt geschetst van een postdienst die over tien jaar drukwerk nog maar twee of drie keer per week laat bezorgen met een drone of robot.

Minister Kamp heeft voordat hij het pand op Economische Zaken verlaat, nog even het doodvonnis uitgesproken over de huidige posterijen, al mag zijn opvolger het beulswerk doen. Nu de grote massa whatsappt, emailt, smst of mobiel belt is er geen reden meer voor staatsbemoeienis met deze dienst en moet de traditionele post een stille dood sterven. Zelden heeft idealisme zo snel plaatsgemaakt voor de economische realiteit.

Zeker 1,2 miljoen Nederlanders - 8 procent van de bevolking, aldus het CBS - hebben nog nooit van internet gebruikgemaakt. Daaronder valt onder meer 50 procent van de 75-plussers, waarvan een aantal de auteur van deze rubriek hardnekkig een handgeschreven brief met meestal uitvoerig beargumenteerde afkeuring of - heel soms - ook instemming stuurt. Die worden ook keurig bezorgd, want PostNL, zoals PTT Post nu heet, doet zijn werk vijf dagen per week goed.

De overheid heeft 220 jaar gewaakt over een goede postbezorging in Nederland. Van 1799 tot en met 1999 was de postbezorging een staatstaak. 'Tante Pos' was dagelijks een even vertrouwd als welkom gezicht aan huis.

Toen werd in een kabinet met de huidige informateur de post geliberaliseerd en ging PostNL naar de beurs. Het bedrijf kreeg nog wel de molensteen om de nek gelegd van een wettelijke verplichting voor een betaalbare en tijdige postbezorging. Dat was met verdubbeling van de tarieven nog rendabel toen massa's post werden verstuurd. Maar nu het aanbod terugloopt en allerlei nieuwkomers de lucratieve delen van de markt van PostNL afsnoepen is het niet meer renderend.

De staat zou de post weer kunnen nationaliseren, hetgeen een passende omgeving is voor taken die maatschappelijk belangrijk worden geacht maar niet rendabel zijn. Of subsidiëren, hetgeen gebeurt in de kunst, sport en omroepen. Maar voor de 1,2 miljoen niet-internetgebruikers - toch meestal hoogbejaard - wordt zoiets niet gedaan.

Het kille neoliberale model wordt erop losgelaten. Als de post zichzelf niet meer kan bedruipen moet het maar tenonder gaan, zoals eerder gebeurde met de kolenmijnen en de scharensliep.

Tenslotte kan een drone of robot net zo goed letten op oneffenheden en zwerfvuil op straat en kan met een warmtesensor worden vastgesteld of er geen hoogbejaarde al enige tijd dood in huis ligt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden