Is het Flexicurity-model echt zoveel beter dan de Flexwet?

In Deense thrillers of detectives kampen de good guys bijna altijd met een huwelijkscrisis en hebben ze van huis weggelopen puberkinderen die in de goot dreigen te belanden. Het enige echte Legoland is geen paradijs. 'Something is rotten in de state of Denmark', wist Shakespeare al.

ZZP'ers aan het werk in een verzamelgebouw. Beeld anp

Niettemin wordt het Deense model graag superieur verklaard als het in de kraam te pas komt. Werkgevers en rechts-liberale politici kijken al jaren verlekkerd naar het zogenoemde Flexicurity-model. Vorige week bediende Nieuwsuur ze op hun wenken met een mooi propagandafilmpje over dit model.

Het soepele ontslagrecht, gekoppeld aan een hoge uitkering en scholing, zou veel beter werken dan de vermaledijde Wet werk en zekerheid, oftewel 'de Flexwet', van Lodewijk Asscher. Als werkgevers hun overbodige personeel snel kunnen ontslaan, zullen ze mensen ook veel gemakkelijker een 'vaste baan' geven. En omdat ontslagen werknemers een hoge uitkering krijgen - 90 procent van het laatstverdiende loon in plaats van 70 procent in Nederland - is ontslag ook minder erg. Nieuwsuur had zelfs een vakbondsman weten te vinden die er lyrisch over vertelde.

De werkloosheid zou in Denemarken zelfs lager zijn dan in Nederland, hoewel volgens de laatste cijfers van Eurostat, het statistisch bureau van de EU, dat toch een voor beide landen gelijke definitie van werkloosheid hanteert, die in Nederland 5,4 procent en in Denemarken 6,2 procent is.

Het is gevaarlijk sociaal-economische modellen te idealiseren, of het nu het Zweedse model, het Nederlandse poldermodel of het Deense model is. Op het moment dat iedereen het copy-paste overneemt, komt er een kink in de kabel.

Nieuwsuur had in Denemarken even gemakkelijk een reportage kunnen maken met deskundigen, politici en vakbondsleden die het Flexicuritysysteem achterhaald en mislukt hadden genoemd. De Deense hoogleraar economie Niels Kærgård, concludeerde dat werknemers in de kenniseconomie niet even snel kunnen worden omgeschoold. Gemeenten die het omscholingsprogramma uitvoeren, klagen over geldgebrek voor dure cursussen. Daarnaast voorkomt het sociale vangnet het koopkrachtverlies na ontslag niet, omdat de uitkering van 90 procent van het inkomen is verbonden aan een maximum. Hoger betaalden moeten daardoor relatief veel inleveren.

Flexicurity leidt er niet toe dat het met de Deense economie zoveel beter gaat dan de Nederlandse. Qua economische groei of innovatie, laat staan handelsoverschot, steekt Denemarken Nederland niet naar de kroon, hoewel het land niet de last te dragen heeft van de eurocrisis. Wel is de overheidsschuld van Denemarken lager dan die van Nederland (40 procent van het bbp tegen 60 procent), maar de Denen hebben een hogere privéschuld.

Flex blijft flex, of het nu Flexicurity of Flexwet heet. In beide gevallen verdwijnt de aloude baanzekerheid en is de bescherming weg.

Dat weten ook de good guys.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden