Is Hawkings spraakcomputer in opstand gekomen?

Welk wetenschappelijk nieuws moest u deze week lezen om de wereld van morgen te begrijpen? Chef wetenschap Maarten Keulemans selecteert de vijf meest opmerkelijke berichten van week 47.

Stephen Hawking tijdens een persconferentie in Londen. Beeld epa
Stephen Hawking tijdens een persconferentie in Londen.Beeld epa

Het schelpje van Homo erectus

De moderne mens werd deze week weer wat meer op zijn plaats gezet, met de Nederlandse ontdekking dat onze primitieve voorvader Homo erectus een half miljoen jaar geleden in Indonesië blijkbaar al op schelpjes zat te krassen.

Nou én, denkt u misschien. Maar besef wat het krassen van een patroon eigenlijk is: het projecteren van een of ander innerlijk abstract gevoelsleven op de buitenwereld. Apen doen het in elk geval niet.

En de experts dachten altijd dat krassen en tekenen was voorbehouden aan u en mij: de moderne mens, Homo sapiens.

Uitstekende stukken die dieper ingaan op de vondst vindt u hier en hier.

Het brein van de drinkende puber

Dus bij drinkende pubers is na een tijdje helemaal geen verschil in cognitieve prestaties merkbaar ten opzichte van pubers die niet drinken. Een onthutsend onmodieuze ontdekking, gedaan door enkele duizenden pubers jarenlang te volgen.

In een analyse constateerden we: het heeft er alles van weg dat onze experts en overheden wat al te enthousiast hebben geroepen dat drank het tere puberbrein 'vernielt', zoals dat in de campagnes ook wel heet. Verontrustend, want moeten die experts en overheden ons niet juist beschermen tegen onderbuikgevoelens van het soort de-jeugd-van-tegenwoordig?

We constateerden ook: drank is verslavend, schadelijk op de lange termijn en verantwoordelijk voor talloze verkeers- en andere ongevallen. Dat is, ook zónder allerlei geleerd klinkend gescherm met hersenscans, genoeg reden om het drankgebruik onder pubers tegen te gaan.

De komeet is geland

Terwijl u die inzichten laat indalen, kunt u even tot rust komen bij dit intrigerende plaatje.

Deze week werden de eerste kleurenfoto's vrijgegeven van de komeet Churyumov-Gerasimenko (die waarop laatst een sonde landde, weet u nog?), en op zoek naar die foto's kwamen we de fotomontage tegen. Een projectie op ware grootte: hoe zou het zijn als je de dubbelkomeet op aarde zou neerleggen op Los Angelos?

We zeiden het al: intrigerend.

De omvang van de dubbelkomeet vergeleken met de stad Los Angelos. Beeld NASA
De omvang van de dubbelkomeet vergeleken met de stad Los Angelos.Beeld NASA

Stephen vreest de robots

De hype van de week - want echt nieuws zouden we het niet willen noemen - was de opmerking van Stephen Hawking: kunstmatige intelligentie ontwikkelt zich zo snel, dat het menselijk ras dreigt te worden ingehaald door de machines. Met alle gevolgen van dien: Hawking raadt zelfs aan de planeet te verlaten.

Voordat u dat ook werkelijk doet, is het misschien goed om te beseffen dat Hawking zijn waarschuwing al vele malen eerder uitsprak. Hier bijvoorbeeld. En hier. En hier. En hier.

De grap ligt voor de hand: misschien is Hawkings spraakcomputer defect en herhaalt die de waarschuwing 'de robots komen' keer op keer, terwijl Hawking zich wanhopig afvraagt hoe hij het kan laten ophouden. Misschien is de machineopstand al begonnen.

De aarde verlaten doe je zó

Gelukkig voor Hawking zette de mens deze week weer een paar aarzelende stappen richting de ruimte.

Met de nadruk op aarzelend. NASA poogde een capsule te lanceren waar in theorie astronauten in kunnen (de lancering werd gisteren uitgesteld wegens wind en een kapot klepje), Europa besloot 4,3 miljard euro uit te trekken voor de ontwikkeling van een opvolger van de vrachtraket Ariane 5 (maar mensen kunnen er niet in) en Japan lanceerde de 'Slechtvalk 2', een raket die een Duitse sonde op een planetoïde genaamd 1999-JU-3 moet afzetten (maar dat is pas in 2018).

Misschien het meest bemoedigende nieuws was dat het met de nieuwste technieken mogelijk blijkt om ook vanaf de aarde 'exoplaneten' in andere zonnestelsels te bekijken. Voor de betere ruimteverkenning blijf je gewoon thuis - en surf je af en toe eens naar volkskrant.nl/wetenschap.

De onbemande capsule wordt de ruimte ingeschoten. Beeld ap
De onbemande capsule wordt de ruimte ingeschoten.Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden