Column

Is Greenpeace nu ook populistisch?

Voor het eerst beschouwt meer dan de helft van de 7 miljard mensen (51 procent) op de aardbol zichzelf eerder als bewoner van deze planeet dan van een binnen toevallige grenzen afgebakende natiestaat.

Peter de Waard
Greenpeace onthult geheime documenten van de TTIP-onderhandelingen Beeld anp
Greenpeace onthult geheime documenten van de TTIP-onderhandelingenBeeld anp

Dat is de conclusie als de vorige week door de BBC georganiseerde enquête van Globescan over nationalistische gevoelens representatief mag worden geacht. Het is voor het eerst in acht enquêtes dat het wereldburgerschap de boventoon voert.

Maar er is sprake van twee tegengestelde trends. In de opkomende landen en de Derde Wereld voelen steeds meer mensen zich wereldburger: Nigeria (73 procent), China (71 procent), Peru (70 procent) en India (63 procent). In de geïndustrialiseerde landen neemt het aantal mensen dat zich als wereldburger ziet juist af. In Duitsland is het zelfs gehalveerd van 60 procent in 2002 tot nog maar 30 procent nu.

Blijkbaar zien de mensen in de opkomende landen en ontwikkelingslanden de buitenwereld als mogelijkheid om nieuwe groei en welvaart te bewerkstelligen. De oude geïndustrialiseerde landen zien die daarentegen als een bedreiging die welvaart kost en waarvoor ze zich moeten afsluiten. Daar keldert de steun voor grensoverschrijdende samenwerking, zoals blijkt uit de groeiende aanhang voor mensen als Geert Wilders, Frauke Petry, Marie Le Pen en Donald Trump.

Nederlanders hebben zich al in een referendum tegen een associatieverdrag met Oekraïne gekeerd en Britten willen mogelijk de EU helemaal vaarwel zeggen. En nu is er ook het massale verzet tegen de totstandkoming van een Amerikaans-Europese handelsovereenkomst TTIP.

In principe is TTIP niets meer dan het overeind houden van een deel van de vastgelopen Doha-ronde voor vrijmaking van de wereldhandel. Inmiddels is er door nationalisten en antiglobalisten echter een grotesk monster van gemaakt die de Europeanen met het mes op de keel zou dwingen chloorkippen en de Amerikanen schimmelkazen te eten. In Duitsland en de VS is de steun voor TTIP daardoor in amper twee jaar tijd afgenomen van respectievelijk 55 naar 17 procent en 53 naar 18 procent. Zelfs Greenpeace heeft zich voor het karretje van bekrompen populisten laten spannen, hoewel die als geen ander weet dat problemen zoals de CO2-uitstoot alleen mondiaal kunnen worden aangepakt.

Ook belastingontwijking, kapitaalvlucht en protectionisme zijn alleen tegen te gaan als internationaal de handen ineen worden geslagen. Verstandige politici weten dat, maar zij worden overschreeuwd door populisten die roepen dat een muur moet worden opgetrokken om boze machten buiten de grenzen te houden.

Dat Greenpeace nu hun agenda onderschrijft is jammer, vooral ook omdat juist uit de deze week uitgelekte documenten blijkt dat er voor angst voor choorkippen, hormoonvlees en genetisch gemanipuleerde gewassen in de EU geen reden is.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden