Column

Is er weer een btw-cursus op tv nodig?

Barend de Beer. Beeld ANP

Eind 1968 begon de televisieavond pas om zeven uur 's avonds. Barend de Beer kwam dan samen met de Zandman op een wolk aanzweven en kwam via een trap de huiskamer binnen. Hij vertelde een verhaaltje dat afgesloten werd met de opmerking 'Dag lieve kindertjes, slaap maar lekker', waarna zand werd uitgestrooid om de babyboomkinderen in slaap te laten vallen.

Barend de Beer werd vertroeteld door het Nederlandse volk. Na het kinderkwartiertje volgde een uitzending van Teleac, waarin professor Koos Reugebrink de invoering van een nieuwe belasting, btw geheten, aan de wederopbouwvolwassenen toelichtte - een dagelijks DWDD-college avant la lettre.

Hij had als ambtenaar van Financiën de belasting bedacht om het Nederlandse systeem van omzetbelasting gelijk te schakelen met het belangrijkste handelsland Duitsland, dat al een Mehrwertsteuer kende. Minister Johan Witteveen van Financiën en diens staatssecretaris Ferd Grapperhaus gingen morrend akkoord, waarna Reugebrink de btw - belasting toegevoegde waarde - maar zelf op het nieuwe medium televisie aan de middenstanders en de rest van het volk moest zien uit te leggen.

Nederlands bekendste acteur van die tijd Ko van Dijk gaf hem advies, zodat hij in theatrale stijl zijn sommetjes kon maken, hetgeen niet wegnam dat hij binnen korte tijd volksvijand nummer één werd. 'Toen heb ik gemerkt dat belasting verkopen net zoiets is als maandverband verkopen: de mensen hebben het nodig, maar ze hebben de pest aan reclame ervoor', vertelde hij. Op straat sprak iemand hem aan: 'Bent u die zak van de belastingen?' Omdat de uitzendingen van tevoren waren opgenomen, kon Reugebrink zijn snor en baard laten staan, zodat hij op straat niet werd herkend.

Toen de belasting op 1 januari 1969 werd ingevoerd was de belofte dat de prijzen mogelijk heel licht zouden stijgen. Maar de prijzen schoten omhoog, ook omdat veel ondernemers de kans grepen om hun marges eens flink op te voeren, net zoals was gebeurd na de invoering van de euro begin deze eeuw. De letters BTW - toen nog met kapitalen geschreven - kwamen al gauw te staan voor Betalen Tegen Wil of Bijzonder Toegevoegde Winst.

Minister Block van Economische Zaken riep het volk op excessieve prijsverhogingen te melden en de Economische Controle Dienst werd overstelpt met klachten. Reugebrink ging zelfs hoogstpersoonlijk kijken in een hagelslagfabriek toen een consument meldde dat 'de nieuwe belasting was misbruikt door in het pak minder hagelslagkorrels te stoppen'.

Nu wordt het lage tarief van die btw - inmiddels met kleine letters - gelijkgeschakeld met het hoge tarief. 'Hogere btw is de manier om de burger boos te krijgen', kopte deze krant gisteren. Hopelijk kan staatssecretaris Wiebes de ambtenaar die dat heeft bedacht na een cursus bij Pierre Bokma het incognito laten uitleggen.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden