interview IS’er uit Gouda

IS’er uit Gouda spreekt vanuit de Syrische cel: ‘We slapen tussen stervende kinderen’

Yasser A., een 41-jarige man die in 2015 vanuit Gouda met vrouw en kinderen afreisde naar het IS-kalifaat, is opgedoken in een video vanuit de gevangenis in het Syrische Hasakah. ‘We zijn hier al acht maanden, we slapen tussen stervenden, tussen stervende kinderen’, zegt hij in een boodschap bedoeld voor de Nederlandse regering.

Mannen die verdacht worden van betrokkenheid bij IS bidden in een Syrische cel. Beeld AFP

De in Egypte geboren Yasser A., die vanwege zijn vertrek naar het kalifaat op de Nederlandse sanctielijst voor terroristen staat, zegt dat in de Koerdische gevangenis zijn mensenrechten niet worden gerespecteerd. ‘Er is niet genoeg medische zorg, niet genoeg voedsel. Er is geen leven hier, en waarom, wat hebben we gedaan? We hebben een rechtbank nodig die bepaalt wie schuldig is of niet. Wie schuldig is, verdient straf. Wie onschuldig is, moet worden vrijgelaten.’

Gemillimeterd haar

Op de videobeelden, gemaakt door de Syrische journalist Obeid Sheikhe, is op de achtergrond te zien hoe gevangengenomen IS’ers, sommigen met verwondingen, in oranje pakken en met gemillimeterd haar op de grond liggen. Sinds IS dit voorjaar zijn laatste grondgebied verloor, zijn duizenden strijders gevangengenomen door de Koerdische strijdkrachten. Er zitten 53 uitreizigers met een Nederlandse link vast in het Syrische gebied dat tot aan de Turkse inval in oktober onder controle stond van de Koerden. Driekwart is vrouw, zij verblijven in de kampen Al Roj en Al Hol, terwijl de 14 mannen uit Nederland zijn vastgezet in geïmproviseerde gevangenissen.

Een verslaggever van The Washington Post bracht deze week een bezoek aan de gevangenis in Hasakah waar Yasser A. met duizenden anderen wordt vastgehouden. Volgens de krant zijn sommige cellen zo overvol dat er geen ruimte is voor de gevangenen om zich op de vloer uit te strekken zonder dat ze op elkaars ledematen liggen. De journalist ziet ook enkele tientallen minderjarigen tussen de gevangenen.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

De Koerdische bewakers vertellen de Amerikaanse krant geen idee te hebben wat er met deze mensen moet gebeuren nu westerse landen van herkomst hun onderdanen niet willen terugnemen. Ook de Nederlandse overheid weigert actief uitreizigers terug te halen. Vrijdag diende een kort geding namens 23 vrouwen en hun 56 kinderen die vastzitten in Syrië. Zij eisen van de staat dat die zich actief inspant voor hun terugkeer. De rechter doet op 11 november uitspraak.

Vrije jongen

Yasser A. vertrok in 2015 uit Gouda met zijn vrouw Mandy S. en hun toen vier kinderen – inmiddels is er een vijfde kind geboren. Mandy’s vader Klaas vertelt hoe zijn dochter Yasser ontmoette op vakantie in Egypte. ‘Een heel vrije jongen was het toen. Hij dronk, hij blowde, flirtte met vrouwen. Ik zeg altijd: die deed alles wat Allah verboden heeft.’

Het was voor zijn schoonvader een complete verrassing dat Yasser, toen het stel eenmaal in Nederland woonde, zich aangetrokken voelde tot de radicale islam. ‘Misschien dat er toch iets van gewetenswroeging is ontstaan en dat hij daarin is doorgeslagen.’ Zijn dochter Mandy ging in 2015 met zijn kleinkinderen achter Yasser aan naar Syrië.

Klaas hoorde jarenlang niets van zijn dochter, tot begin dit jaar het offensief op het laatste IS-bolwerk Baghouz begon en ze weer contact opnam. ‘Ze vertelde toen dat Yasser tijdens een drone-aanval in Raqqa gewond is geraakt. Zijn ene been moest worden geamputeerd en het andere zat vol granaatscherven. Hij zat in een rolstoel omdat hij niet meer kon lopen.’

Yasser A. op een still uit het filmpje.

Banketbakker

Mandy S. en Yasser A. worden verdacht van deelname aan een terroristische organisatie. Klaas weet niet in hoeverre Yasser A. ook gevechtshandelingen heeft verricht. ‘Volgens mijn dochter vertelde Yasser haar alleen dat hij daar werk deed voor IS in de bouw. Maar ja, als je filmpjes ziet, zeggen ze allemaal dat ze banketbakker waren of lasser. Intussen zijn er wel duizenden mensen gedood, dus dat klopt natuurlijk niet.’

Klaas maakt zich nu vooral zorgen om zijn vijf kleinkinderen – tussen de 2 en 12 jaar oud – in Al Hol. ‘Die vrouwen, daarvan kun je zeggen dat ze zelf hebben gekozen daarheen te gaan. Maar je mag kinderen niet de dupe laten worden van de foute keuzes van hun ouders.’ Van zijn dochter Mandy hoorde hij deze week dat ze drie dagen in de rij had gestaan voor een schamel voedselpakket en dat er een watertekort is.

In de video zegt Yasser A. niets te weten over zijn kinderen. ‘We weten niet of onze kinderen zijn gestorven of niet. Onze vrouwen. We willen onze familie terugzien en als normale mensen leven. En als we fouten hebben gemaakt, verdienen we een tweede kans. We kwamen om de Syriërs te helpen, en nu hebben we zelf hulp nodig. Waarom wil niemand ons helpen?’

Twee vrouwelijke Syriëgangers die worden verdacht van terroristische misdrijven, hebben Nederland om hulp gevraagd bij hun terugkeer. Ze klopten woensdag aan bij de Nederlandse ambassade in de Turkse hoofdstad Ankara. Dit schreef minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken donderdag aan de Tweede Kamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden