Is er een tandarts onder economen?

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

De econoom John Maynard Keynes schreef in 1932: 'Het zou een zegen zijn als economen erin zouden slagen zichzelf als bescheiden vaklieden te profileren, net zoals bijvoorbeeld tandartsen.'

Hij zou het tachtig jaar later moeten herhalen. De Amerikaanse wetenschapper Andrew W. Lo heeft een analyse gemaakt van de inhoud van 21 gezaghebbende boeken over de kredietcrisis van 2008 en de gevolgen daarvan. Het resultaat is geen eenduidig verhaal, maar een breed palet van vaak tegenstrijdige interpretaties over de oorzaken van de crisis en de te nemen maatregelen. Er is zelfs geen overeenstemming over de feiten of over de hoofdrolspelers, waardoor er vele waarheden ontstaan die het debat over de crisis kleuren.

Van de 21 boeken zijn er elf geschreven door gelauwerde economen, onder wie Robert J. Shiller (The Subprime Solution), Carmen Reinhart en Kenneth Rogoff (This Time is Different), Joseph Stiglitz (Freefall) en Nouriel Roubini (Crisis Economics). Negen boeken kwamen van journalisten zoals Andrew Ross Sorkin (Too Big to Fail), Michael Lewis (The Big Short), Roger Lowenstein (The End of Wall Street) en Bethany McLean (All The Devils Are Here). Eén werd geschreven door een insider, de voormalige Amerikaanse minister van Financiën Henry Paulson (On The Brink).

Lo, professor aan het Massachusetts Institute of Technology en hoofd van het laboratorium voor financiële techniek van deze universiteit, noemt als voorbeeld het gemak waarmee de hoogte van de kredietverlening -leverage- als oorzaak van de crisis wordt genoemd. Als de schrijvers hun huiswerk hadden gedaan zouden ze gezien hebben dat ten opzichte van 1998 de kredietverlening aan de vooravond van de crisis veel lager was. 'Velen zien economie misschien als een wetenschap, maar de wens is hierbij de vader van de gedachte.'

Er is geen bewijs dat economen zich schuldig maken aan 'Stapeltjes', zwendel of het vervalsen van statistische gegevens. Maar soms wekken ze de schijn dat ze onderzoekgegevens weglaten of conclusies in een bepaalde richting manipuleren om, net zoals sociaal psycholoog Diederik Stapel, in de media te scoren. Bij een vliegtuigramp kan gemakkelijk een analyse worden gemaakt van de oorzaken. Het aantal betrokkenen is beperkt tot piloten, luchtverkeersleiders en onderhoudspersoneel. Bij een economische ramp is er geen zwarte doos. Er is een jarenlang bombardement van dagelijks nieuws, e-mails, memo's en sms'jes. Het duurt vaak decennia voordat er een enigszins goede analyse valt te maken. Economen moeten met het trekken van conclusies daarom terughoudender zijn.

Misschien zouden de economen die de laatste dagen in de media met hun onheilsscenario's en grafieken des doods schermden eens langs de tandarts moeten gaan voor een pijnlijke behandeling van hun ego.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden