Nieuws Tadzjikistan

IS eist aanslag op met video, regering Tadzjikistan wijst verboden islamitische partij aan als dader

Islamitische Staat heeft een video gepubliceerd van vijf mannen die volgens de terroristische beweging verantwoordelijk zijn voor de aanslag op de fietstoeristen in Tadzjikistan.

De fietsen van de slachtoffers gefotografeerd door een getuige. Beeld Radio Free Europe / Radio Liberty

IS verspreidde de video dinsdag via zijn persbureau Amaq. Te zien zijn vijf jonge mannen op een heuvel, met achter hen een IS-vlag. In het Tadzjieks zweren ze trouw aan Abu Bakr al-Baghdadi, de leider van de terroristische beweging. Ze zeggen niets over de aanval met een auto en messen van afgelopen zondag op een snelweg in het zuidwesten van Tadzjikistan, waarbij een Nederlander, twee Amerikanen en een Zwitser omkwamen.

Een Nederlandse vrouw die gewond raakte bij de aanval heeft dinsdag het ziekenhuis verlaten. Ze is met bijstand van de Duitse ambassade in Tadzjikistan ondergebracht in een hotel, meldt het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Nederland heeft geen ambassade in het land.

De video van IS komt een dag nadat de terroristische organisatie in een verklaring had geschreven dat de aanvallers ‘soldaten’ van IS zijn en ‘gereageerd hebben op oproepen tot aanvallen op burgers van coalitielanden’, doelend op de door de VS geleide coalitie in Syrië en Irak. De woordkeuze refereert aan een oproep in 2014, waarin de toenmalige woordvoerder van IS aanhangers opdroeg om overal ter wereld aanslagen te plegen. IS lijkt niet te claimen de daders zelf geïnstrueerd te hebben voor de aanval in het zuidwesten van Tadzjikistan.

Het is niet zeker of de vijf mannen in de video de werkelijke aanvallers zijn. Enkele van de mannen lijken op foto’s van de verdachten uit opsporingsberichten die de Tadzjiekse autoriteiten verspreidden na de aanval. Vier van de vijf verdachten zijn volgens het Tadzjiekse ministerie van Binnenlandse Zaken door agenten doodgeschoten tijdens hun arrestatie.

Het Tadzjiekse ministerie heeft niet gereageerd op de video en verklaring van IS. Zelf beschuldigde het ministerie dinsdag een Tadzjiekse islamitische partij van de aanval. De enige verdachte die de veiligheidsdiensten levend aanhielden, heeft volgens het ministerie een schuldbekentenis afgelegd en zou ‘actief lid’ zijn van de Partij van Islamitische Wederopstanding (PIW). De 33-jarige man zou in Iran getraind hebben en zou van plan geweest zijn om na de aanval met zijn handlangers te vluchten naar buurland Afghanistan – de aanval vond plaats vlakbij de grens met het noorden van Afghanistan, waar veel jihadisten zich ophouden.

De PIW is sinds 2015 verboden door de Tadzjiekse autoriteiten, die de partij beschuldigden van pogingen tot het plegen van een staatsgreep. De regering hield de PIW, destijds de grootste oppositiepartij in het parlement, verantwoordelijk voor aanslagen in 2015, onder meer bij het vliegveld van hoofdstad Doesjanbe. De partij heeft die beschuldiging altijd ontkend en veroordeelt geweld.

Dinsdag ontkende de PIW ook betrokkenheid bij de aanval op de fietstoeristen. Een leider van de organisatie die in ballingschap leeft, Muhiddin Kabiri, zei tegen persbureau Reuters dat de Tadzjiekse autoriteiten het incident gebruiken voor politieke doeleinden.

Overheidsdruk op islamitische organisaties is volgens deskundigen een van de redenen voor het grote aantal Centraal-Aziaten dat zich aangesloten heeft bij Islamitische Staat. Die druk, in combinatie met diepe armoede, zou vooral Tadzjieken en Oezbeken kwetsbaar gemaakt hebben voor propaganda van IS.

Zeker 1.300 Tadzjieken en 1.500 Oezbeken reisden de afgelopen jaren naar Syrië en Irak om te strijden voor IS. Honderden anderen werden op weg naar het toenmalige kalifaat tegengehouden. Volgens Tadzjiekse overheidsstatistieken zijn zeker 147 Tadzjieken uit IS-gebied teruggekeerd naar Tadzjikistan.

Aanslagen van Tadzjiekse en Oezbeekse IS-aanhangers richtten zich tot dusver niet op buitenlanders in eigen land, maar op doelen in het buitenland. 

Was de aanval waarbij vier toeristen om het leven kwamen een beroving, een moordpartij, een terroristische aanslag?

De Partij voor Islamitische Wedergeboorte wordt beschuldigd van de aanslag in Tadzjikistan – terecht?

Als er in Tadzjikistan een beschuldigende vinger moet worden gewezen, is die al gauw gericht op de Partij voor Islamitische Wedergeboorte. Het past dus in het straatje van de regering haar voornaamste tegenstander verantwoordelijk te houden voor van de aanslag op de westerse fietstoeristen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.