Opinie

'Is een stuk zeep sexyer dan latte?'

In Groot-Brittannië is het ter verantwoording roepen van multinationals die niet aan de belastingplicht voldoen een sexy actiedoel geworden. Dat biedt kansen, schrijft Peter de Waard in zijn column voor de Volkskrant. 'Soms kan het volk meer bewerkstelligen dan politici.'

Beeld EPA

Wie in Groot-Brittannië verantwoord kerstinkopen wil doen, gaat dit jaar naar Lush, een winkelketen die handgemaakte zeep en andere cosmetica verkoopt.

Duurzaam
Lush (dat ook acht zaken in Nederland heeft) staat bekend als een duurzaam bedrijf dat zijn producten bijvoorbeeld onverpakt in de schappen legt. Maar de reden voor de massale oproep van actiegroepen om dit keer hier te shoppen is een andere: Lush betaalt 42 procent vennootschapsbelasting over de in Groot-Brittannië gemaakte winst en heeft geen vestigingen in belastingparadijzen.

Ook de Amerikaanse koffieketen Starbucks klopt zich graag op de borst over de hoge ethische normen. Werknemers krijgen daarvoor zelfs een speciale training en bij de inkoop van koffie worden de belangen van de telers meegewogen. Afgelopen weekeinde blokkeerden echter tweeduizend actievoerders vijftig zaken van het eldorado van de latte met leuzen als 'Betaal belasting of we zullen jullie sluiten'. De Manchester Business Universiteit denkt dat Starbucks wel een kwart van de omzet kan verliezen.

Brievenbusmaatschappij
De koffieketen heeft in Groot-Brittannië de afgelopen vijftien jaar over een winst van omgerekend 4,5 miljard euro slechts 10,6 miljoen pond (ruim 10 miljoen euro) vennootschapsbelasting betaald, nog geen 0,3 procent van de winst. Dankzij een constructie waarbij een groot deel van de winst belastingvrij als royalty's naar de Nederlandse brievenbusmaatschappij Starbucks Coffee EMEA BV in Amsterdam wordt overgeboekt, slaagde het er zelfs in de laatste drie jaar boekhoudkundig een verlies te lijden in het Verenigd Koninkrijk. Zo hoefde helemaal geen cent belasting te worden betaald.

Vorige week bood Starbucks aan de komende twee jaar 25 miljoen euro extra belasting te betalen, maar dit voorstel werd weggehoond als een fooi. Andere grote concerns die op grote schaal belasting ontwijken zoals Amazon, Google, Apple en Microsoft, voelen ook de toenemende druk dat er in deze tijd van bezuinigen een einde moet komen aan de fiscale vluchtroutes via Luxemburg, Ierland en vooral ook Nederland dat veertienduizend brievenbusmaatschappijen telt.

Beloftes
In Groot-Brittannië is het ter verantwoording roepen van multinationals die niet aan de belastingplicht voldoen, zelfs een sexy actiedoel geworden. Dat biedt kansen, want de politiek is ondanks alle beloftes nooit in staat geweest iets aan het probleem van de belastingontwijking te doen.
Soms kan het volk meer bewerkstelligen dan politici. Dat is in Nederland ook onlangs gebleken toen de VVD het regeerakkoord moest openbreken en de KNVB de amateurcompetitie stil moest leggen.

Als Den Haag niet ingrijpt bij het bestrijden van de fiscale vluchtroutes, kan misschien het volk zijn stem en zijn portemonnee laten spreken. Zeep is net zo sexy als latte.

Peter de Waard is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft dagelijks een column over uiteenlopende kwesties.
Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden