Is een lone wolf te herkennen vóór hij toeslaat?

Vraag na het bloedbad in Las Vegas: is een lone wolf te herkennen vóór hij toeslaat?

Stephen Paddock, de man die deze week het vuur opende op bezoekers van een muziekfestival in Las Vegas Beeld reuters
Stephen Paddock, de man die deze week het vuur opende op bezoekers van een muziekfestival in Las VegasBeeld reuters

Hij leek zo'n normale man.' Het zinnetje was weer vaak te horen deze week, uit monden van buren en familie van een aanslagpleger. Stephen Paddock, een gepensioneerde accountant, opende deze week in Las Vegas het vuur op bezoekers van een muziekfestival. 59 doden, meer dan 500 gewonden.

Na zo'n aanslag buigen experts zich massaal over de waarom-vraag. Wat gebeurde er in het hoofd van Paddock dat hij op een dag dacht 'kom, laat ik op een menigte gaan schieten vanuit een hotelkamerraam'? Waren er vooraf aanwijzingen dat hij zó kon ontsporen? Was dit drama dan te voorkomen geweest?

De politie van Las Vegas typeert Paddock voorlopig als een 'lone wolf', die in zijn eentje opereerde. Eenzame wolven zijn notoir lastig te bestuderen, maar sommige onderzoekers deden toch een dappere poging. Een van hen is Kathleen Puckett, oud-FBI agent en verbonden aan California School of Forensic Studies. In het wetenschapsblad New Scientist wees ze er ooit op dat veel eenzame wolven eerst aansluiting zoeken bij radicale groepen, maar dat ze daarin falen omdat ze daarvoor de sociale vaardigheden missen.

Schoolvoorbeeld volgens Puckett? De Noor Anders Breivik, die geen aansluiting vond bij rechts-extremistische groepen. De aandacht waar hij naar hunkerde, zou hij vervolgens afdwingen door op eigen houtje 69 deelnemers aan een jeugdkamp dood te schieten. Advies van Puckett aan geheime diensten: let meer op zulke eenlingen die tevergeefs contact zoeken met radicale groepen.

Klinkt als een zinnig advies als je de lone wolves op een rijtje zet die Puckett bestudeerde. Alleen: er zijn ook zoveel totaal andere eenzame wolven. Voor zover bekend bij het ter perse gaan van dit nummer zocht de 64-jarige Paddock helemaal geen contact met extremistische groeperingen. 64 jaar is ook maf: geweldsdelicten verwacht je eerder bij jongere mannen.

Oudhoogleraar forensische psychiatrie Hjalmar van Marle legde in deze krant al eens uit hoe moeilijk het is om te voorspellen wie braaf blijft en wie niet. En dan had hij het alleen nog maar over in de maatschappij terugkerende tbs'ers, járenlang geobserveerd in een kliniek. Voorlopig lijkt de psychologie dus machteloos om eenzame wolven als Paddock tijdig te herkennen. Beter letten op wie gevaarlijke spullen koopt, lijkt me een stuk kansrijker om aanslagen te voorkomen. Paddock kocht 47 geweren. Mij dunkt voldoende aanwijzing voor de conclusie: géén normale man.

Lees verder over het incident in Las Vegas

Bloedigste schietpartij in Amerikaanse geschiedenis was werk van 'lone wolf': 59 doden en 527 gewonden
De politie heeft een arsenaal aan wapens gevonden in de hotelkamer en het huis van de schutter die in Las Vegas 59 personen doodschoot en 527 verwondde. In de kamer in het Mandalay-hotel werden 23 geweren en handwapens aangetroffen en in zijn huis in Mesquite nog eens 19. Sommige geweren, waaronder een AK-47, waren aangepast zodat ze als automatische wapens konden worden gebruikt.


Vriendin van schutter Las Vegas wist van niets: 'Hij was rustig en zorgzaam'
De vriendin van de man die in Las Vegas tientallen concertgangers doodschoot, heeft woensdagnacht voor het eerst een verklaring gegeven. Marilou Danley stelt dat ze geen idee had van de gewelddadige plannen van haar vriend. Ze noemt Stephen Paddock een 'rustige en zorgzame' man.

Van Marle zegt moordenaars en verkrachters vaarwel

Hjalmar van Marle werkte ruim 35 jaar in tbs-klinieken, onder meer als directeur van het Pieter Baan Centrum. Bij zijn afscheid als hoogleraar forensische psychiatrie blikt hij terug op een loopbaan tussen moordenaars en verkrachters. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden