Opinie

Is een column of een opinieartikel nu ineens het korte rokje van het debat?

Peter Middendorp

Er schrijven de laatste tijd opmerkelijk veel commentatoren dat we de samenzweringstheorieën van Thierry Baudet en de zijnen maar beter niet meer tot de jaren dertig terug kunnen herleiden, hun oorspronkelijke bron. Nu al is zijn huis door een extreemlinkse vrouwenbrigade beklad. Als je nu nog doorgaat met het bekritiseren van Baudets retoriek, stimuleer je extreemlinks om van kwaad tot erger over te gaan.

Ik las het en dacht: is een column of een opinieartikel nu ineens het korte rokje van het debat? Zoals vrouwen maar beter geen korte rokjes kunnen dragen, kunnen deelnemers aan het debat ook maar beter de naadjes van hun kousen verbergen, er staan anders gewoon te veel mensen niet in voor zichzelf.

Eigenlijk zeg je er ook mee, misschien onbedoeld: de kogel kwam indertijd inderdaad van links. Eerst gingen de mensen waarschuwen voor de ideeën van Fortuyn, en die is toen vermoord. Dus als er ooit nog eens iets zal gebeuren met iemand voor wiens ideeën is gewaarschuwd, is het bij voorbaat opnieuw onze schuld.

Een schuldbekentenis eigenlijk, die zowel in het verleden als de toekomst geldt. Zo eentje hadden we nog niet vaak gezien. Hij laat mooi zien hoe gemakkelijk wij het vinden om het verleden te verklaren. Je hoeft alleen maar de volgorde van de gebeurtenissen te verwarren met een keten van oorzaak en gevolg en elke gebeurtenis leidt altijd noodzakelijkerwijs tot de volgende.

Want zou het echt zo gaan? Moeten wij ons extreemlinks voorstellen als een man op de bank, die eerst nog vredig mainstream media zit te consumeren, maar dan ineens opschrikt en denkt bij zichzelf: wát ziet mijn oog daar in het Journaal? Wát hoort mijn extreemlinkse oor op de radio? Zijn er soms gevaren? 'Mien, haal de patronen! Het wordt een latertje vanavond.'

Ik geloof dat niet, en u ook niet meer, als het goed is, want ik heb expres een zeer ongeloofwaardig beeld geschetst. Ik geloof in het tegenovergestelde. Ik geloof dat als iemand zou luisteren naar wat er in de media wordt gezegd en geschreven, en andermans woorden dus nog een beetje betekenis toekent, hij niet naar verf zou grijpen, intimidatie of erger, maar een lekker stuk zou schrijven. Liefst niets verhullend.

Was het maar zo. Lieten extremisten zich maar bijsturen door de woorden van een ander. Ik zou meteen hebben geschreven - ja, laat ik het voor de zekerheid trouwens meteen maar even doen: blijf van alles en iedereen af, blijf zitten waar je zit en wacht nadere instructies af. Want ik ben ook bang. Bang dat er iets gebeurt. Dat ik helemaal ongelijk heb - de eerste keer zou het niet zijn.

Maar het hele punt van extremisten lijkt mij nu juist dat ze niet meer bereikbaar zijn voor woorden, meningen en tegenspraak. Eenmaal geradicaliseerd, kun je ook niet zo gemakkelijk meer terug. Jarenlang zong je hetzelfde lied en sloeg je op dezelfde trom, en dan zou je je nu moeten openstellen voor de mogelijkheid dat het al die tijd kutmuziek is geweest? Dat nooit. Dan liever iets anders kapot.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden