Is een bedrijf nog een levenswerk?

'Wat een doodsklap. Gaat het wel, Pat', zegt Gerard Joling als Patty Brard met bebloede lip, striemen op haar lijf en afgegleden badmuts uit het water klimt.


Het idee om Patty Brard van de hoge duikplank te laten springen is het summum van Nederlandse ondernemingszin. Reinout Oerlemans' kijkcijferhit Sterren Springen heeft hem geen windeieren gelegd. In ieder land laten uit beeld geraakte sterren zich met doodsverachting van 3 meter hoog in het water vallen. Hoe groter de plons, hoe meer de kijkers zich verkneukelen.


Dinsdag stond Oerlemans breeduit te lachen voor zijn Celebrity Splash! in Los Angeles. WarnerBros betaalt naar verluidt 200 miljoen euro voor zijn Eyeworks. Oerlemans houdt daar met dank aan Patty het lieve sommetje van 95 miljoen aan over.


Wie vroeger een bedrijf oprichtte, maakte daar een levenswerk van. Denk aan de Hopes en Mezen met hun bank, de Vromen en Dreesmannen met hun warenhuizen, Albert Heijn met zijn kruidenierszaken, Fentener van Vlissingen met zijn handelsbedrijf, de Heinekens met hun bierbrouwerij, de Sijthoffs met hun dagbladen en de Philipsen met hun gloeilampen.


Een klein eenmansbedrijfje groeide dankzij het vernuft en de inspanning van een of twee mensen uit tot een groot bedrijf, dat werd overgedragen aan de kinderen. Soms maakte de tweede of derde generatie er een janboel van, maar dan lag vader of grootvader allang in het familiegraf. Maar meestal hielden deze bedrijven het vele generaties uit. Een groot deel daarvan bestaat na honderd jaar nog steeds.


Tegenwoordig is dat niet meer zo. Vernuft, inspanning en in de schoot geworpen geluk, zoals de deelname van Brard, worden zo snel mogelijk te gelde gemaakt. Wie nu een bedrijf begint - een start-up heet dat tegenwoordig - heeft twee mogelijkheden. Óf het komt niet van de grond, waarna alsnog een baan moet worden gezocht of verder moet worden gesappeld; óf het wordt een daverend succes, waarna rond de veertigste verjaardag Goldman Sachs wordt gebeld, die ermee gaat leuren.


Dat geldt zeker voor de wereld van de media. De jongens die Hyves bedachten, wisten het al na vijf jaar voor 43,7 miljoen in de maag van de TMG Groep te splitsen. Een jaar later kwam de klad erin. En nu gaat na twaalf jaar Oerlemans' levenswerk de deur uit. Het creatieve gemis is niet het ergste; veel programmaformats beperken zich tot BN'ers die zich belachelijk willen maken, of brengen jongeren met door het lijf gierende hormonen en veel drank zo dicht mogelijk bij elkaar: Zon, Zuipen, Ziekenhuis en Britt & Ymke aan de Bak in Blanès. Tijd om echt goede programma's te maken wordt niet meer gegund.


De horizon van veel ondernemers is tegenwoordig even beperkt is als die van veel beleggers. Eigenlijk zijn ze allemaal speculanten geworden, wier nalatenschap enkel zal bestaan uit een bankrekening.


Reageren?


p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden