Klopt dit wel?

Is driekwart Nederlanders voor TTIP?

Berichten verspreiden zich dankzij internet vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. De Volkskrant gaat op zoek naar hele en halve onwaarheden en probeert de zin van de onzin te scheiden.

Anti-TTIP demonstratie met een 'chloorkip' in München. Beeld afp

Wie TTIP zegt, zegt chloorkip, hormoonvlees en de almacht van grote Amerikaanse bedrijven. Dat is in ieder geval de associatie die velen nu bij het Trans-Atlantisch Vrijhandels- en Investeringsverdrag tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten hebben. Toch zou bijna driekwart van de Nederlanders voor het omstreden verdrag zijn. Dat is ver boven het Europees gemiddelde, dat met 58 procent een stuk lager ligt dankzij landen als Duitsland, waar nog geen 40 procent van de bevolking het gevreesde verdrag steunt. Zijn we echt 'het braafste jongetje van de klas', zoals datajournalist Stephan Okhuijsen twitterde?

Ziet u een bericht waarvan u denkt: klopt dit wel? Mail naar kloptditwel@volkskrant.nl.

Handelsverdrag

De cijfers zijn niet nieuw. Maar volgende maand gaat de tiende onderhandelingsronde over het verdrag in, en deze week komt INTA, de commissie voor internationale handel van het Europees Parlement, bijeen om aanbevelingen voor de EU-onderhandelaars te bespreken. Dat was aanleiding voor het Twitteraccount van het Europees Parlement om onder de noemer 'Find out how support for #TTIP varies across EU' opnieuw het kaartje van stal te halen waarin Nederland donkergroen kleurt als een van de landen waarin de steun voor het verdrag het grootst is.

Bron is de Eurobarometer van december 2014, een halfjaarlijkse peiling onder EU-burgers over politieke en economische EU-zaken. Eigenlijk verklapt de tekst boven het kaartje al waar de vraag in de peiling echt over ging: of een vrijhandels- en investeringsverdrag tussen de EU en de VS een goed idee is. Dat is natuurlijk wel wat anders. Een handelsverdrag met de VS klinkt goed voor de economie, wie zou daar op tegen zijn?

Normaal gesproken zouden we nu de Eurobarometer uitpluizen en checken op sturende vraagstelling en representativiteit, maar dat is eigenlijk niet meer nodig. Het gaat dan wel om een 'vrijhandels- en investeringsverdrag' tussen de EU en de VS, trans-Atlantisch dus, maar de lettercombinatie 'TTIP' komt in het hele onderzoek niet voor.

#TTIPalarm

Dan kun je je nog afvragen in hoeverre Nederlanders ruim een half jaar geleden op de hoogte waren van de omstreden aspecten van dit verdrag. Arjen Lubach besteedde op 15 maart in zijn programma Zondag met Lubach uitgebreid aandacht aan TTIP, waar volgens hem de meeste Nederlanders nog nooit van gehoord hadden. Lubach haalde toen hetzelfde kaartje tevoorschijn waaruit blijkt dat 74 procent van Nederlanders er nochtans voor is. In de uitzending, waarin de chloorkip en de omstreden clausule over investeerdersbescherming (ISDS) uitgebreid aan bod komen, opperde Lubach de hashtag #TTIPalarm, om uiting te geven aan de zorgen over het verdrag. Kort daarna werd #TTIPalarm trending op Twitter.

Mitchell van de Klundert, die voor de website van journalistiek onderzoeksbureau Follow the Money veel schrijft over TTIP, is het wel opgevallen dat na de uitzending van Lubach op Zondag de interesse in het onderwerp een sprong heeft genomen. 'Oudere artikelen, ook van collega's, werden in het begin veel minder gelezen en gedeeld, dat is heel erg gegroeid', aldus Van de Klundert. 'Ook op Facebook zijn tegenwoordig heel veel TTIP-gerelateerde events te vinden. De afgelopen maanden was er elke week wel iets georganiseerd. Vanavond is er ook weer een debat in Utrecht.'

Graadmeter

Zijn de meeste Nederlanders nu wel of niet voor TTIP? Wie op sociale media leeft zou denken van niet, maar Twitteraars vormen ook maar een zeer beperkte doorsnede van de samenleving. Recente representatieve Nederlandse peilingen zijn niet te vinden. Wel heeft het Europese burgerinitiatief Stop TTIP deze maand de mijlpaal behaald van 2 miljoen handtekeningen. Bijna 70 duizend daarvan komen uit Nederland.

Een andere graadmeter is de publieke consultatie die de Europese Commissie vorig jaar liet uitvoeren over specifieke aspecten van TTIP, waaronder de ISDS-clausule. De peiling was beschikbaar in alle EU-talen en via de website van de Europese Commissie toegankelijk voor alle geïnteresseerde EU-burgers en belanghebbende organisaties. Er waren bijna 150 duizend respondenten, waaronder een kleine 50 duizend uit Nederland. De vraagstelling is zeer uitgebreid, en gaat vergezeld met een heel A4'tje aan uitleg. Wat moest de Europese Commissie uit deze peiling concluderen? Een breedgedragen oppositie tegen ISDS en een meerderheid tegen TTIP in het algemeen. Opvallend: de gepeilde bedrijven waren wél positief over ISDS.

De resultaten zijn helaas niet per land uitgesplitst, en exacte percentages worden niet gegeven. Een representatieve steekproef is het ook niet, negatieve bias kan niet worden uitgesloten.

Het is dus niet met zekerheid te zeggen dat een meerderheid van de Nederlanders tegen TTIP is, maar dat driekwart vóór zou zijn lijkt toch niet erg waarschijnlijk.

Oordeel:

Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden