Is de vernieuwende maar ook 'drammerige' Erik ten Hag de juiste trainer voor Ajax?

Erik ten Hag (47) tekende voor 2,5 jaar als trainer van Ajax. Hij is een kritische vernieuwer, dol op hard werken. Maar past hij verder ook bij Ajax?

Trainer Erik Ten Hag. Foto Proshots

Plus

Erik ten Hag is een geboren trainer. Hij was meestal aanvoerder in zijn tijd als voetballer, hij heeft een kritische geest en hij is leergierig. Hij staat open voor vernieuwingen, of het nu het gebruik van beelden of data in het voetbal betreft of gezond eten.

Luister naar spits Ruud Boymans, die met hem werkte bij FC Utrecht: 'Ten Hag was mijn beste trainer ooit. Hij zet de ploeg perfect neer. Hij weet goed op tegenstanders te reageren. Iedereen weet precies wat hij moet doen, ook invallers. De opdrachten zijn heel duidelijk.'

Voetballer is een vak, zo tracht Ten Hag zijn spelers meer arbeidsethos bij te brengen. Hij is een controlfreak die niet scheutig is met complimenten. Hij doorliep alle sectoren: hoofd-opleidingen, assistent bij een topclub, werkzaam in het buitenland, hoofdtrainer. Met succes.

Zakaria Labyad viert zijn doelpunt met trainer Ten Hag. Foto Proshots

Ook durft hij van spelsysteem te wisselen. Ajax als biotoop van 4-3-3. Waarom? Bij Utrecht schakelde hij van de ene speelwijze naar de andere, soms in dezelfde wedstrijd, en liet hij de vleugels open in aanvallend opzicht of juist niet. Hij probeert de tegenstander te raken waar hij pijn verwacht. Waarom zou dat niet kunnen bij Ajax, meer variatie in de vastigheid?

Zijn spelers zijn fitter dan ze waren voor zijn komst. In het begin vonden ze hem soms een vreselijke bemoeial, zo valt te lezen in kranten van regio's waar Ten Hag werkzaam was. Maar dan zagen voetballers de resultaten komen, dan zagen ze in de spiegel fittere mannen. Dan accepteerden ze zijn nukken en wenden ze aan zijn werkwijze, aan zijn dwingende ogen. Niemand moet vreemd opkijken als hij een van de spelers meeneemt naar Ajax, Labyad bijvoorbeeld.

Foto anp

Boymans: 'Natuurlijk was er weerstand in het begin. We trainden soms drie uur aan één stuk, met veel tactische uitleg. Intussen bouwde hij een goede band op met spelers, ook met reserves. Met zogenaamd moeilijke spelers kon hij goed omgaan.'

Ajax is misschien ook gebaat bij een vernieuwende buitenstaander, al kent Ten Hag directeur spelerszaken Overmars uit zijn tijd bij Go Ahead, waarmee hij in 2013 promoveerde naar de eredivisie. Ten Hag, geboren in Haaksbergen als zoon van een makelaar en voormalig FC Twente-bestuurder Hennie, zei eens in VI: 'Ik ben eigenwijs en misschien een beetje drammerig.' Daarmee typeert hij zichzelf in één zin.

Min

Drammerig zijn is niet zo erg voor winnaars. Dan wordt die eigenschap beschouwd als positief. De winnaar heeft gelijk en stampt zijn evangelie met permissie in de hoofden van zijn volgers. Van Gaal was drammerig. Dat mocht. Ten Hag bouwt graag aan een team, aan een club zelfs. Alleen: opbouwen, dat kan bij FC Utrecht of bij Go Ahead of bij de reserves van Bayern, niet bij Ajax. Ze kunnen zeggen dat hij de tijd krijgt, maar dat is niet zo, zeker niet nu de laatste landstitel dateert van 2014.

Marcel Keizer is vorige week ontslagen omdat de leiding zijn resultaten te wisselvallig vond. Ajax was net uit de beker geknikkerd en al lang uit de Europa Cup. Het ging alleen nog om de competitie, waarin Keizer de achterstand had teruggebracht van tien naar vijf punten.

Ten Hag in gesprek met Yassin Ayoub. Foto Proshots

De spelers vonden hem niet consistent, maar ze steunden hem. Van hen hoefde Keizer niet weg. Dat bepaalden de directeuren Van der Sar en Overmars, één speelronde voor de winterstop. Ten Hag zal meteen moeten presteren, indachtig een lastige start. Op 21 januari ontvangt Ajax rivaal Feyenoord en op 28 januari is de uitwedstrijd tegen FC Utrecht, traditioneel moeilijk voor Ajax, al was daar vorig seizoen eindelijk een zege door een prachtig schot van Schöne.

Als het verschil met PSV in die eerste duels na de winterstop weer oploopt, zal er kritiek zijn, zeker op de leiding. De critici zullen zich afvragen waarom het ontslag van Keizer nodig was, die als betrekkelijk onervaren trainer begon met een uitgeklede selectie en invoelend omging met het drama rond Abdelhak Nouri.

Foto Proshots

Ten Hag is ook geen sexy trainer. Hij houdt niet zo van interviews, van het spel met de media dat zich bij Ajax afspeelt in een glazen huis. Hij praat gekleurd Tukkers. Dat is op zich niet erg, maar in talkshows zullen ze grappen over hem maken. Dat deden ze ook met Fred Rutten. Een puike trainer, vonden de critici, maar hij praatte vreemd. Ten Hag onderhoudt geen joviale band met de media, al meet hij zich ook geen superioriteit aan als Van Gaal.

Hij is weleens Louis II genoemd, omdat hij werkt als Van Gaal. Maar Van Gaal was een Amsterdammer, een Ajacied. En zelfs Van Gaal had het moeilijk in het begin, toen hij niet meteen alles won en het volk in De Meer om Cruijff zong. Ten Hag speelt ook niet per definitie aanvallend, terwijl Ajax eigenlijk de enige club is waar de supporters naast punten ook goed, dominant voetbal eisen. Een trainer met vier titels op rij (Frank de Boer) kon aan populariteit inboeten omdat het voetbal saai was.

Voormalig FC Utrecht-spits Ruud Boymans benadrukt dat Ten Hag zich goed kan instellen op de tegenstander, terwijl dat juist contrasteert met de huisstijl van Ajax. In die zin is Ten Hag de tegenpool van Bosz, de voorganger van Keizer. Die was ook geen Ajacied, maar hij doceerde voetbal dat ze graag zien in de Arena. Vol op de aanval.

De vraag is of Ten Hag aanvallender gaat denken nu hij beter spelersmateriaal treft. Winnen is niet het enige dat telt bij Ajax, maar het is van cruciaal belang. Boymans: 'Toen we met Utrecht wedstrijden gingen winnen, zagen we dat zijn werkwijze vruchten afwierp. Vanaf dat moment werd hij door iedereen geaccepteerd.'


Kenners weten: Erik pakt een keer een grote prijs

Erik ten Hag, Twent, gedijt in een omgeving waar alleen winnen telt. Hij is eigenwijs en drammerig. Kenners weten: Erik pakt een keer een grote prijs. Lees hier het profiel dat we in 2014 over hem schreven.

Meer over