Zes vragen Tesla

Is de prijzenoorloog om de elektrische auto begonnen?

Ruim anderhalf jaar na de presentatie van de eerste Model 3 heeft Elon Musk zijn langverwachte ‘beter betaalbare’ Tesla aangekondigd. De variant van 35 duizend dollar is vanaf nu te bestellen in de Verenigde Staten. Is de prijzenslag om de e-auto begonnen?

Het Model 3 van Tesla is volgens Musk de eerste ‘betaalbare’ elektrische auto. Beeld EPA

Waarom verlaagt Musk de prijs nu?

Musk heeft de Model 3 destijds aangekondigd als de eerste ‘betaalbare’ elektrische auto. Maar om de enorme investeringen in de productielijn te kunnen terugverdienen, bracht hij eerst veel duurdere versies op de markt. Dat was voor veel fans een tegenvaller. Musk stelde dat deze zet nodig was om de enorme kosten te kunnen dragen die gepaard gaan met het opstarten van de productie. Als Tesla direct de goedkope versie in de showroom had gezet, had het bedrijf te veel moeten toeleggen op elke auto en was het vermoedelijk failliet gegaan, zei Musk eerder.

De dure varianten vonden eerst gretig aftrek, zeker omdat de productie vanwege allerlei problemen lange tijd laag was. Inmiddels verlaten wekelijks zesduizend auto’s de fabriek. Die moeten natuurlijk wel verkocht en kennelijk zag Musk de vraag afvlakken. Dit komt mogelijk doordat Amerikaanse klanten afwachten tot de goedkoper versie er is.

Is dit het begin van een prijzenslag voor elektrische auto’s?

Daar lijkt het op. Het aanbod groeit in elk geval, een aanwijzing dat de prijzen dalen; hybriden met een stekker meegerekend, werden in 2017 vijftien elektrische auto’s gelanceerd, een jaar later waren dat er dertig en dit jaar komen er maar liefst zeventig op de markt, zegt consultant Casper Veenman van Roland Berger. ‘De nieuwe modellen zijn soms al een stuk goedkoper, met soms verrassend goede specificaties.’

Deze e-auto’s komen vooral uit Zuid-Korea. Maar ook Europa komt langzaam in beweging. Zo brengt Volkswagen begin volgend jaar een e-auto op de markt die ergens tussen de 25 en 30 duizend euro moet kosten. ‘Het gaat nu echt beginnen’, zegt ook hoogleraar autotechnologie Maarten Steinbuch van de TU Eindhoven. ‘En volgend jaar helemaal.’

Is de subsidie van zesduizend euro die het kabinet voor ogen heeft nog wel nodig?

Steinbuch vindt van wel. ‘Prijzen zitten nu nog in het bovenste segment van de middenklasse’, zegt hij. ‘De meeste consumenten kunnen zo’n bedrag niet neertellen voor een auto.’ Een subsidie helpt deze e-auto’s binnen het bereik van een grotere groep consumenten te brengen, oordeelt hij. Rond 2024 kan de e-auto het op eigen kracht.

‘Door de dalende prijs van accu’s en het toenemende volume dalen de prijzen sterk’, zegt Veenman van Roland Berger. ‘Een vast subsidiebedrag wordt hierdoor minder nodig om concurrerend te zijn met auto’s met een verbrandingsmotor.’ Anders gezegd: die subsidie kan er misschien wel af. ‘Maar dat is een politieke keuze.’

De ‘goedkope’ Model 3 is alleen in zwart verkrijgbaar

Henry Ford kan tevreden zijn; de goedkoopste Tesla Model 3 is alleen verkrijgbaar in zwart. Wil de klant een andere kleur, dan betaalt deze 1.600 tot 2.700 euro extra. Tip: koop de zwarte en laat hem wrappen. Dan heeft de klant keuze uit meer dan tweehonderd kleuren. Al kan ook hier de prijs al snel oplopen tot tweeduizend euro. Ander nadeel: het plastic badmutsje gaat slechts vijf tot zeven jaar mee. Mits ze met de hand wordt afgesopt, of in wrapvriendelijke wasstraten.

In de Verenigde Staten worden subsidies al afgebouwd. Wat doet dit met de winst van Tesla?

Die smelt weg. Musk zei te verwachten het eerste kwartaal geen winst te maken, terwijl dit in de twee voorgaande wel is gelukt. Tesla verlaagde recentelijk al twee keer de prijzen van zijn auto’s en daar komt bij dat het concern tijdelijk minder geld ontvangt, omdat veel Models 3 worden verscheept naar Europa en China. Door de overtocht verstrijkt meer tijd tussen het verlaten van de fabriekshal en het moment waarop de kassa rinkelt. De bouw van een kostbare fabriek in China drukt de resultaten verder.

Musk hoopt dat de marges zich herstellen als hij meer Models 3 verkoopt. Hoe hoger de productie, hoe lager de kostprijs. Niet iedereen is gerust op een goede afloop. De koers van het aandeel daalde vrijdag flink.

Een riskante gok dus?

Musk heeft weinig keuze. Hij moet de productie opvoeren om winstgevend te blijven, en dat kan kennelijk alleen door prijsverlagingen. Hij probeert het verlies te dempen door bijna alle showrooms te sluiten. Dat scheelt 6 procent. Eerder werd al 7 procent van het personeel ontslagen. Het sluiten van showrooms lijkt impulsief: in december kondigde Tesla nog trots de opening aan van elf nieuwe verkooppunten.

In de VS telt het concern nu 378 servicecentra en showrooms. In Nederland zijn er zeven gecombineerde servicecentra en showrooms, en is er een ‘galerie’, in de Amsterdamse PC Hooftstraat. Het is nog niet duidelijk wat hiermee gebeurt.

Wanneer komt de goedkopere versie naar Nederland?

Over een maand of zes. Prijzen zullen volgens Musk ongeveer een kwart hoger liggen door transport en hogere belastingen. Ergens rond de 38 duizend euro zonder btw, schat Steinbuch. In de eerste maand dat de duurdere Model 3 in Nederland te koop was, werden er overigens een kleine vijfhonderd verkocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden