Is de Gouden Standaard weer reëel?

Reageren?


p.dewaard@volkskrant.nl


Het woord 'goud' klonk dit jaar niet alleen bij de Olympische Spelen. Het klinkt ook vaak in de Amerikaanse verkiezingscampagne.


Een deel van de Republikeinse partij wil terug naar de zogenoemde Gouden Standaard, waarbij dollarbiljetten weer bij de centrale bank kunnen worden omgewisseld voor puur goud. Zij, de zogenoemde gold bugs, vinden dat de Amerikaanse centrale bank, de Fed., door als een dolleman de bankbiljettenpers te laten draaien het vertrouwen in het papieren geld zozeer heeft ondermijnd dat er weinig waarde meer aan wordt gehecht; stimuleren helpt niet meer.


In de periode van de Gouden Standaard behield geld zijn waarde. In 1778 kostte een ounce (31,1 gram) goud 19 dollar en in 1933 20 dollar: 1 dollar verschil in honderdvijftig jaar. Bijna tachtig jaar nadat de Gouden Standaard is afgeschaft, kost goud 1.800 dollar (1.370 euro) per ounce.


De Gouden Standaard werd in de meeste landen tijdens de crisis van de jaren dertig juist afgeschaft omdat die het de overheid onmogelijk maakte iets aan armoede en lange rijen werklozen te doen. Het land dat daarmee het langst wachtte - Nederland zette de stap pas in 1936 - had daar het meest last van.


Maar de geschiedenis wordt snel vergeten. De Republikeinse presidentskandidaat Mitt Romney heeft aangekondigd een commissie te willen instellen die de mogelijkheden voor terugkeer van de standaard moet onderzoeken. Voorzitter zou Ron Paul kunnen worden, een van zijn uitdagers in de voorverkiezingen en een fanatieke gold bug. Pikant is dat hij ook in Nederland op steun kan rekenen, bijvoorbeeld van de Nyenrode-econoom professor René Tissen, die denkt dat gouddekking krimp kan voorkomen.


Goud is al vele malen in de geschiedenis ongeschikt gebleken als betaalmiddel omdat de beschikbare hoeveelheid geen gelijke tred houdt met de economische groei. Als er goud tekort is, is er ook geld tekort en wordt iedere groei gefrustreerd. Soms gaan mensen noodgedwongen zelf geld creëren door schuldbekentenissen uit te geven. Maar als de economie terugvalt en iedereen die wil omwisselen is er onvoldoende beschikbaar. In de 19de eeuw namen centrale banken soms hun toevlucht tot zilver als tweede dekkingsmiddel, de zogenoemde dubbele standaard. Het goud zorgde er ook voor dat toenmalige muntunies, zoals de Latijnse of de Scandinavische, werden opgebroken omdat deelnemers bij crises hun geld wilden omruilen in goud. Als er nog een Gouden Standaard was geweest, zou die tussen 2008 en 2010 samen met de euro ongetwijfeld ten onder zijn gegaan, omdat dan ook iedereen het goud had opgeëist en er een tekort zou zijn ontstaan.


De gold bugs willen het tekort aanvullen door al het goud in de VS te confisqueren. Nederland is gewaarschuwd, want juist het Nederlandse goud ligt voor het grootste deel opgeslagen in Fort Knox.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden