Column

'Is de ellende van een 'gekkie' minder erg dan van iemand die fysiek ziek is?'

Dit kabinet laat honderdduizenden kinderen keihard in de steek. Onbegrijpelijk en onaanvaardbaar, vindt Malou van Hintum.

Demonstranten op het Malieveld in Den Haag protesteren in 2011 tegen de bezuinigingen op de geestelijke gezondheidszorg. Beeld anp

Een op de negen kinderen in Nederland groeit op in armoede, zegt Kinderombudsman Marc Dullaert. Dat zijn er 377 duizend. Kinderen die niet elke dag een warme maaltijd krijgen, en geen nieuwe kleding wanneer ze die nodig hebben. Dat kun je je misschien niet voorstellen als je al die kinderen ziet die in merkkleding lopen en achteloos whappen op hun iPhone of Samsung Galaxy. Maar arme kinderen zijn veel minder zichtbaar. Omdat armoede sociale uitsluiting betekent: geen verjaardagsfeestje, geen vakantiekamp, geen sport. Armoede betekent vaak ook schaamte. En wie zich schaamt, verschuilt zich.

Kinderbijslag
Een groot deel van deze kinderen leeft in eenoudergezinnen, waarvan een op de vijf afhankelijk is van een Bijstandsuitkering.
Voor deze gezinnen heeft het kabinet een verrassing: ze gaan er straks, met de nieuwe regelingen voor kinderbijslag en kindertoeslagen, fors op achteruit.

Waarom? Omdat het anders niet loont om te gaan werken. Dat intussen de werkloosheid almaar oploopt en het aantal vacatures alleen maar daalt, daar moeten we natuurlijk niet over zeuren. Voor wie écht wil, is er altijd wel werk. Ja toch?

Helaas helpt ook werk niet altijd om armoede te voorkomen. Want zeventig procent van de arme kinderen maakt deel uit van gezinnen waar een of beide ouders werken, schrijven SCP en CBS in het Armoedesignalement 2012. Daar komt bij, zeggen de twee onderzoekbureaus, dat de armoede onder kinderen sneller stijgt dan onder volwassenen. Heeft het kabinet voor al deze arme kinderen een crisisplan? Ik heb het nog niet gehoord.

Jeugdwet
Het kabinet heeft met de Jeugdwet wel iets anders in petto voor kwetsbare kinderen: de decentralisatie van de jeugdzorg en de jeugd-ggz naar de gemeenten. Een kind dat psychiatrische zorg nodig heeft, heeft daar straks geen recht meer op. Onder het mom van 'ontzorgen' en 'demedicaliseren' verdwijnt deze zorg uit de Zorgverzekeringswet en wordt in plaats daarvan een gemeentelijke voorziening. En dan hangt het af van hoeveel en welke soort hulp een gemeente inkoopt, of een kind de behandeling kan krijgen die het nodig heeft. Geen geld meer voor specialistische hulp? Jammer dan.

Zou zoiets gebeuren bij kankerpatiëntjes, dan zou Nederland op zijn kop staan. Maar psychische aandoeningen, ach... Dat zijn toch vooral opvoedingsproblemen?

Dat psychische problemen kunnen leiden tot zelfverminking en zelfdoding - weten mensen het niet, of dringt het niet tot ze door? Maken te weinig mensen zich druk om goede zorg voor kinderen die in de knoop zitten, omdat ze sowieso niet zoveel op hebben met mensen die zich 'raar' gedragen? Is de ellende van een 'gekkie' minder erg dan van iemand die fysiek ziek is?

Fysiek zieke kinderen zijn zielig en verdienen de beste zorg die er is, maar psychisch zieke kinderen zijn vervelend, stellen zich aan, of hebben ouders die te beroerd zijn om hen goed op te voeden - is dat het? En is het daarom dat onze politici zo slordig - en dan zeg ik het nog vriendelijk - omspringen met de zorg voor deze kinderen?

Dom of onverschillig
Alle grote organisaties in de ggz plus Zorgverzekeraars Nederland hebben de Tweede Kamer een brief gestuurd waarin zij de staf breken over de nieuwe Jeugdwet die op stapel staat. Komende donderdag houdt de vaste Tweede Kamer-commissie voor VWS een rondetafelgesprek over de Jeugdwet. Ze heeft daarvoor allerlei bestuurders en beleidsmedewerkers uitgenodigd, maar geen ouders van kinderen met psychische stoornissen en nauwelijks gespecialiseerde ggz-hulpverleners. Bij de deskundigen is geen kinder- en jeugdpsychiater te vinden, maar wel een projectadviseur van de Stichting Kinderpostzegels.

Het lijkt er sterk op dat de politiek of te dom, of te onverschillig is om te begrijpen wat er op het spel staat. Ik weet niet wat ik erger vind.

Malou van Hintum is politicoloog en columnist voor Volkskrant.nl.
Twitter: @malouvh

 
Zou zoiets gebeuren bij kankerpatiëntjes, dan zou Nederland op zijn kop staan. Maar psychische aandoeningen, ach... Dat zijn toch vooral opvoedingsproblemen?
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden