Is de dokter echt zo veel meer gaan verdienen?

Vandaag debatteert de Kamer over de zorg-begroting. Minister Schippers wil huisartsen flink korten.

Waarom wil minister Schippers (Volksgezondheid, VVD) bezuinigen op het inkomen van huisartsen?

Het afgelopen jaar hebben huisartsen 112 miljoen euro te veel uitgegeven. In het debat in de Tweede Kamer vandaag over de zorgbegroting voor komend jaar moet duidelijk worden hoe dat bedrag wordt teruggehaald. Volgens minister Schippers kan het geld best worden afgetrokken van de inkomens van de artsen, die volgens haar inmiddels zeker 150 duizend euro zijn. Huisartsenverenigingen vinden dat een belediging.


Zijn de salarissen gestegen?

Ja. Huisartsen met een eigen praktijk zijn sinds 2005 bijna 20 duizend euro meer gaan verdienen, blijkt uit recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Hadden ze toen nog een gemiddeld inkomen van ruim 112 duizend euro, in 2009 is dat toegenomen tot ruim 130 duizend euro. De grootste stijging in salaris was in 2006, toen het nieuwe zorgstelsel werd ingevoerd. Sindsdien is het inkomen van de huisarts relatief stabiel gebleven.


Maar ook de kosten zijn omhoog gegaan. Volgens de artsen komt dat doordat ze meer zorg op zich hebben genomen, zoals de controle van diabetespatiënten, die vroeger in het ziekenhuis plaatsvond. Onduidelijk is nog of de salarissen ook het afgelopen jaar zijn gestegen, de CBS-cijfers gaan tot en met 2009.


Overdrijft minister Schippers niet door het inkomen van huisartsen op 150 duizend euro te schatten?

Schippers baseert zich op een onderzoek van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZA) uit 2006. Toen ontvingen huisartsen gemiddeld zo'n 54 duizend euro per praktijk bovenop het norminkomen van ruim een ton. Op die manier komt Schippers op een inkomen van minstens 150 duizend euro. Bij de CBS-cijfers plaatst ze kanttekeningen omdat daar ook gegevens van deeltijd huisartsen in zijn verwerkt. Maar over het NZA-onderzoek uit 2006 is flinke ophef geweest. De Nationale Ombudsman oordeelde dat de communicatie van de zorgautoriteit met artsen onvoldoende was.


Toch zijn er volgens kenners genoeg aanwijzingen die een salaris van 150 duizend euro aannemelijk maken. 'Door het overnemen van zorg uit ziekenhuizen is het aantal patiënten dat wordt behandeld door huisartsen gestegen en ontvangen ze een hogere vergoeding', zegt gezondheidseconoom Wim Groot van de Universiteit Maastricht. Het aantal verrichtingen neemt toe. Bovendien zijn de behandelingen en consulten van die patiënten volgens hem gecompliceerder, wat resulteert in meer dubbele, duurdere consulten van 20 minuten. 'Meer productie betekent simpelweg ook meer inkomen', aldus Groot.


Huisartsen beweren zelf dat een jaarsalaris van een ton nog te hoog geschat is. Hoe kan dat?

Huisartsen erkennen dat hun salaris de afgelopen jaren is gestegen, maar vinden het bedrag dat Schippers noemt uit de lucht gegrepen. Er zijn wel artsen die tonnen verdienen, maar die staan vaak aan het hoofd van een groot zorgcentrum en zijn naast huisarts ook manager. Een gemiddelde huisarts verdient volgens de huisartsenverenigingen niet meer dan 100 duizend euro.


De 130 duizend euro aan inkomen van het CBS is volgens de artsen betrouwbaar, maar wel met een kanttekening. Herman Suichies, bestuurslid van de Vereniging Praktijkhoudende Huisartsen, zegt dat ook het budget dat het ministerie heeft voor huisartsenposten bij het inkomen is opgeteld. Na aftrek komt hij op een salaris van 113 duizend euro.


De Landelijke Huisartsen Vereniging, met ruim 11 duizend leden de grootste vereniging voor huisartsen, komt nog lager uit, op een salaris van 97 duizend euro. Volgens voorzitter Steven van Eijck omdat een arts met eigen praktijk ondernemers is. 'Over het belastbaar inkomen moet nog pensioenpremie en geld voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering worden afgedragen. Die premies zijn voor zelfstandig ondernemers ongeveer een kwart van de totale inkomsten.'


Hoe zit het dan met huisartsen in loondienst?

Van de ruim achtduizend huisartsen die Nederland telt is ruim 30 procent in loondienst. Deze artsen vallen onder een aparte cao en hebben een inkomen tussen de 60 duizend en maximaal zo'n 80 duizend euro, afhankelijk van het aantal dienstjaren. Hun salaris stijgt minder sterk.


Wie heeft gelijk?

De beschikbare gegevens zijn niet volledig genoeg om een definitieve uitspraak te doen. Het lijkt erop dat zowel de huisartsen als de minister een beetje gelijk hebben. Een inkomen van 130 duizend euro in 2009 ligt boven de ton die door zorgautoriteit NZA als norminkomen is bepaald. Maar het is ook ver onder de schatting van minister Schippers. Een nieuw NZA-onderzoek moet uitsluitsel geven.


Wat zijn de gevolgen als de minister haar plan doorzet?

Op het totale gezondheidsbudget nemen de huisartsen maar een klein percentage in: 2 miljard op een totaal van 64 miljard euro. Vorig jaar werd het zorgbudget met 1,1 miljard euro overschreden. De 112 miljoen euro die bij de huisartsen wordt teruggehaald, is daar slechts een klein deel van.


Dat neemt niet weg dat patiënten de consequenties kunnen gaan voelen. Huisartsen hebben al gezegd geen extra zorg meer van ziekenhuizen over te nemen als de minister te sterk kort op hun inkomen. Een patiënt met diabetes moet dan voor een halfjaarlijkse controle toch naar het ziekenhuis in plaats van naar de huisarts.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden