ANALYSE

Is de bierwaterfiets de druppel die de gracht doet overlopen?

Amfibische broertje van bierfiets wordt met man en macht geweerd

Rondvaartboten, waterfietsen, sloepen, varende hottubs, de Amsterdamse grachten zijn al boordevol. De amfibische bierfiets is voor de Vrienden van de Binnenstad de druppel.

Beeld Jiri Buller

Nu rijdt hij langs de Amsterdamse grachten, de bierfiets. Straks vaart hij er misschien ook in, als 'amfibike'. Bierfiets-uitbater Ard Kars-ten heeft voor zijn uitvinding, volgens hem 'een puur staaltje innovatie', een vergunning aangevraagd. Niet iedereen is daar blij mee. De PvdA vreest voor overlast van beschonken waterfietsers. De Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad vindt het 'een teken van de voortschrijdende verpretparkisering van Amsterdam'.

De gehate bierfiets op de Amsterdamse gracht Beeld anp

Ard Karsten, die in Amsterdam vier bierfietsen heeft rijden, is verdrietig over de ophef. 'Ik weet nog helemaal niet of de amfibike ook drank aan boord krijgt.' Volgens Karsten gaat het niet om het bier, maar om vernieuwing in de beste tradities van het Nederlandse ondernemerschap. De groepsfietsen voor twaalf personen kunnen straks via een helling te water gaan en daar verder varen. Dat is nog nooit ergens vertoond, zegt Karsten, een fiets die zowel op het land als in het water kan worden voortbewogen. 'We brengen waterliefhebbers en fietsen samen.'

Maar volgens secretaris Walther Schoonenberg van de vereniging Vrienden is de amfibike een dekmantel om het territorium van de gehate bierfiets uit te breiden. En dat is volgens hem in strijd met het bestrijden van overlast op de grachten, juist een van de speerpunten van het nieuwe waterbeleid van Amsterdam. Tot afgrijzen van de vereniging is voor vijf varende baden, zogenoemde 'hottugs', al wel een vergunning verleend. In de bijna vier meter lange, ruim twee meter brede badboten met houtkachel, gevuld met 1.800 liter warm water, passen maximaal acht personen. Uiteraard in zwembroek of bikini. De vereniging heeft direct bezwaar aangetekend. Schoonenberg. 'Het water is al druk genoeg, hottugs en amfibikes zijn onnuttig en overbodig.'

'Voor Amsterdam is het een wereldprobleem'

Druk zijn de Amsterdamse grachten zeker. Dieselgassen uitstotende rondvaartboten, toeristen op waterfietsen en sloepen met bachelorparty's zitten elkaar af en toe flink dwars. Er liggen langs de grachten 9.500 particuliere bootjes, er varen meer dan honderd rondvaart- en lijndienstboten rond, en meer dan 130 verhuurboten zoals sloepen, salonboten, gondels en watertaxi's en zo'n honderd waterfietsen. De gemeente Amsterdam schat dat er ook nog eens zo'n honderd tot 130 illegale vervoerders zijn. Onveiligheid, overlast, onvoldoende vergroening en een eenzijdig aanbod zijn het gevolg, constateerde de gemeente.

Om het anarchisme op de Amsterdamse grachten tegen te gaan, trekt Waternet - in opdracht van de gemeente verantwoordelijk voor de vergunningen en de handhaving - de touwtjes de laatste jaren strakker aan. Parkeercontroleurs van de wal zijn ingehuurd om te controleren of het liggeld wel is voldaan, om illegale vervoerders te betrappen worden mystery guests ingezet en op de drukbevaren Prinsengracht geldt als proef eenrichtingsverkeer.

de Prinsengracht tijdens het jaarlijkse Prinsengrachtconcert, afgelopen augustus Beeld epa

'Vergeleken met Oekraïne is die drukte misschien een kleine kwestie, maar voor Amsterdam is het een wereldprobleem', zegt directeur Barbara Baarsma van SEO Economisch Onderzoek. Haar bureau onderzocht in opdracht van de gemeente de markt voor passagiersvaart in Amsterdam. Die zit al jaren op slot omdat er, vanwege de drukte, geen nieuwe vergunningen worden uitgegeven. Het gevolg is dat rederijen, die per jaar 3 miljoen toeristen vervoeren, weinig geneigd zijn tot vernieuwing en vergroening, zoals de gemeente graag wil.

Een gevaar op het water

Om de markt open te breken komt er een nieuw vergunningenstelsel, mede gebaseerd op het SEO-advies. Vooruitlopend daarop introduceerde de gemeente een paar jaar geleden al een nieuw criterium: innovatieve en duurzame plannen maken ook een kans. Onder die voorwaarden werd de badboot toegelaten en lijkt er ook voor de amfibike ruimte. De aandrijving van de fiets is door TNO als innovatief beoordeeld.

Aanvragen van ondernemers voor elektrische passagierssloepen werden eerder door Waternet geweigerd, omdat die niet vernieuwend genoeg zouden zijn. Baarsma vindt het innovatie-criterium onhandig. 'Hoe beoordeel je dat? Is een waterbierfiets innovatief en een rodewijnfiets niet?' Zij pleit voor strenge eisen aan nieuwe toetreders en strenge handhaving. 'Dan maakt iedereen die die hoge drempel over kan, een kans.'

Volgens secretaris Schoonenberg van de vereniging Vrienden vormen de waterbierfiets en de badboot een gevaar op het water. 'De bierfiets is slecht wendbaar. Uitwijken voor een rondvaartboot is lastig. De hottug heeft een rand van 20 centimeter. Als er een boot langs vaart, kunnen daar gemakkelijk golven overheen slaan.' Waternet brengt volgende week aan het Amsterdamse college advies uit over de amfibike. Daarbij wordt, behalve op innovatie, ook gelet op overlast en veiligheid, zegt een woordvoerster.

Ard Karsten heeft al bierboten rondvaren. Hij is hoopvol dat ook de amfibike zal worden toegelaten. 'Er zijn tenminste nog ondernemers die iets positiefs willen ontwikkelen. Koester die toch. Als die er niet zijn, zouden we nu nog achter de hondenkar lopen.'

Verhuren verboden

Je eigen bootje verhuren? Het mag niet van Waternet. De bedrijven GoBoat en Barqo brengen, à la Airbnb, aanbieders en vragers bij elkaar, in dit geval van particuliere boten. Net als bij de verhuursite voor huizen is een deel van de huuropbrengst voor GoBoat en Barqo. Maar volgens de Amsterdamse regels moet degene die zijn boot wil verhuren over een exploitatievergunning beschikken. Omdat de twee bedrijven 15 procent krijgen van de afgesproken huur, beschouwt Waternet hen als de professionele verhuurder. Op de sites worden nog steeds boten aangeboden. Waternet gaat GoBoat en Barqo beboeten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.