Column

Is de beurs een winkel van Sinkel?

Vliegtuigen van de KLM.Beeld ANP

Als Pearson zijn illustere zakenbijbel de Financial Times na zestig jaar kan verkopen en Relx Group (voorheen Reed Elsevier) het tijdschrift Elsevier, zal TMG ook geen scrupules hebben De Telegraaf van de hand te doen en Air France-KLM de KLM. Alles is in deze tijd te koop. Ook het vlaggeschip. De vorige baas van Pearson zei nog: over mijn lijk, toen werd gespeculeerd op verkoop van de FT, de nieuwe neemt er even lachend afscheid van.

De huidige generatie bedrijfsmanagers is net als voetbalmanagers continu bezig met kopen en verkopen. Het heet strategie en het moet van visie getuigen. Maar het is een verbijsterende verarming van het ondernemerschap.

De beurs is een winkel van Sinkel. Vorig week raakte het Damrak weer twee Nederlandse bedrijven met een lange historie kwijt. Ten Cate (sinds 1691) valt in handen van een private-equitybedrijf en Ballast Nedam (in 1877 opgericht voor het Noordzeekanaal) wordt voor 30 miljoen - daarvoor is in Amsterdam niet eens een fatsoenlijk hotel te koop - buit voor de Turkse vrienden van president Poetin.

Terwijl in Nederland een groeiende behoefte bestaat om in de schulp te kruipen - zie het groeiende verzet tegen de muntunie en andere Brusselse bemoeizucht - is er anderzijds de realiteit van de huidige tijd. De uitverkoop van Nederlandse bedrijven gaat harder dan ooit. Hoogovens en KLM zijn in handen van buitenlandse bedrijven gekomen, net als voedingsmiddelenbedrijf Nutricia en brouwerij Grolsch. Maar er wordt ook enorm veel gekocht door Nederlands bedrijven. Ahold lijft Delhaize in en Shell kocht voor 70 miljard euro BG - de grootste Nederlandse overname ooit. En Ferrari wordt Nederlands, zij het dat het slechts een halve fte oplevert bij een of ander trustkantoor aan de Zuidas.

Bedrijven bulken van het geld. Dat is ook te danken aan de wereldwijde loonmatiging sinds de crisis en de steeds gecompliceerdere structuren om geld uit handen van de fiscus te houden. Maar als ze het geld in kas hebben, weten ze eigenlijk niet meer wat ze ermee moeten doen. Investeren en het creëren van nieuwe banen wordt te riskant gevonden. Dat wordt aan entrepreneurs overgelaten. Zo zijn alle succesvolle nieuwe-mediabedrijven (Google, Facebook, Amazon, Marktplaats) start-ups en geen initiatieven van bestaande mediagiganten zoals TimeLife, Newscorp of Elsevier.

Die geven het geld liever 'terug' aan de aandeelhouders in plaats van een flater te slaan - direct in de vorm van een superdividend of indirect door de inkoop van eigen aandelen. Wie iets wil doen, doet dat door bestaande bedrijven over te nemen in de hoop wat synergie te creëren. Het is vooral lucratief voor de zakenbankiers die deze deals in elkaar zetten en daarmee vaak zelf bij bedrijven aankloppen.

Alleen Charlene Heineken gaf niet thuis toen de concurrentie informeerde of het gelijknamige merk ook te koop was.

Zij is bijna de laatste echte ondernemer.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden