'IS bereidt aanhangers in stilte voor op val van het kalifaat'

Islamitische Staat (IS) bereidt zijn strijders in stilte voor op een val van het kalifaat dat het heeft uitgeroepen in delen van Syrië en Irak. In boodschappen en met acties in Syrië, erkennen IS-leiders recente verliezen in het gebied. IS-aanhangers wordt erop gewezen dat resterende bolwerken van IS op termijn zullen worden verloren. Dit meldt The Washington Post woensdag op basis van IS-verklaringen.

Beeld uit het blad Dabiq van IS waarin de plegers van de aanslagen in Brussel worden geëerd. Beeld Dabiq

Amerikaanse anti-terreurdeskundigen denken dat de grote terreuraanslag in Bagdad, waarbij eerder deze maand zo'n driehonderd doden vielen, een reactie is op het verlies van grondgebied in Irak en Syrië.

IS verloor onder andere Falluja en de afgelopen week een grote luchtmachtbasis en dorpen ten zuiden van Mosul, hun belangrijkste bolwerk in Irak. De VS en Irak willen deze basis nu gaan gebruiken als springplank om Mosul, de tweede stad van Irak, nog dit jaar te heroveren. Op maandag besloten de VS 560 extra militaire adviseurs naar Irak te sturen om het leger te helpen.

Amerikaanse functionarissen en terrorismedeskundigen zeggen dat het uiteenvallen van het kalifaat niet het einde zal betekenen van IS. Omdat de beweging decentraal is georganiseerd, in tegenstelling tot Al Qaida, zal het nog lange tijd gevaarlijk blijven. 'Ze hebben alle energie en onvoorspelbaarheid van een populistische beweging', zegt voormalig CIA-directeur Michael Hayden.

Signalen van wanhoop nemen wekelijks toe in het kalifaat. Volgens een rapport van het Britse IHS verloor IS alleen al in de eerste zes maanden van dit jaar zo'n twaalf procent van het grondgebied van het kalifaat. Uit verklaringen van IS in de afgelopen zes weken blijkt dat het leiderschap zich voorbereidt op het einde van hun bewind over grote delen van Irak en Syrië.

In een opmerkelijk hoofdredactioneel commentaar in Al Naba, de wekelijkse nieuwsbrief van IS, wordt een somber beeld geschetst van de overlevingskansen van het kalifaat. Erkend wordt dat de kans bestaat dat al het gebied uiteindelijk zal worden verloren, als gevolg van de aanvallen van de internationale coalitie tegen IS.

Overdrijf IS-gevaar niet

Wie Amerikaanse en Europese politici de luchtoorlog tegen IS hoort verdedigen, denkt dat de jihadisten rammelen aan de poorten van de westerse beschaving. Maar vormt IS een bedreiging voor ons bestaan? Nee, zegt de Amerikaanse deskundige J.M.Berger. Lees hier het interview van Volkskrant-verslaggever Stieven Ramdharie met Berger.

Somber beeld

Al Naba schrijft dat IS uiteindelijk zal weten te overleven, zelfs als alle steden in handen vallen van de 'kruisvaarders' die nu oprukken. 'De kruisvaarders hebben de illusie dat ze in staat zijn om alle provincies van IS tegelijkertijd te vernietigen', aldus het commentaar. 'Maar de vijanden kunnen IS niet elimineren door een van diens steden te vernietigen of te belegeren, of door een soldaat of een emir te doden.'

Ook de woordvoerder van IS, Abu Muhammad Al ­Adnani, bereidde de aanhangers onlangs in een preek voor op zware verliezen. Hij wees erop dat de voorganger van IS, Islamitische Staat in Irak, in 2008 ook bijna was vernietigd door het Amerikaanse en Iraakse leger. 'Waren we verslagen toen we de steden verloren?', aldus Al Adnani. 'Zouden we verslagen zijn als jullie Mosul, Sirte, Raqqa of zelfs alle steden zullen innemen? Absoluut niet.'

Op deze manier, door tijdig te waarschuwen voor de val van het kalifaat, zouden de leiders de schade voor het imago van IS willen beperken. 'Ze willen geen gebied verliezen', zegt Cole Bunzel van de Amerikaanse Princeton-universiteit. 'Maar ze proberen mensen eraan te herinneren dat de groep al lang bestaat en dat ze zullen overleven, net zoals ze eerder hebben gedaan.'

IS heeft afgelopen maand in een serie verklaringen de sluiting gelast van internetcafé's in een Syrische provincie. In een andere provincie moesten televisies en satellietschotels worden vernietigd. Zo moet voorkomen worden dat de bevolking nieuws krijgt, onder andere over de strijd tegen IS.

Amerikaanse mariniers op de luchtmachtbasis Al-Asad in Irak. De mariniers beveiligen de basis waar Amerikaanse militaire adviseurs Iraakse legereenheden trainen en adviseren voor de strijd tegen IS. Beeld US Marine Corps
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden