Is beloning voor Neymar niet een voorbeeld voor bedrijven?

In 2007 promoveerde Fons Naus, nu docent aan Tilburg University, op een proefschrift met als tiende stelling: 'De meeste directe medewerkers voegen per saldo waarde toe door te werken. Voor veel indirecte medewerkers geldt dat ze dat juist doen door niet te werken.'

Als docent leidt Naus, zo erkent hij enigszins cynisch, nu honderden types op die in de toekomst de mensen die daadwerkelijk het geld in een organisatie moeten gaan verdienen het werken onmogelijk gaan maken: zogenoemde bullshitjobs. 'Hoe zinlozer het werk, hoe beter het wordt betaald', stelde de Amerikaanse econoom Scott Adams in zijn Dilbert-strips.

Misschien is voetbal de uitzondering op deze regel. De transfer van de voetbalster Neymar naar Paris Saint-Germain heeft tot veel misbaar geleid - van 'bizar' en de 'gekte ten top' tot 'volkomen idioot' - maar in het voetbal verdienen tenminste nog de mensen het meest die ook het eigenlijke werk doen. De ceo's en bobo's die hun hand overspelen met aankopen en daarna managers en spelers in het vaarwater zitten, staan stukken lager op de loonlijst en zijn zelfs vaak vrijwilligers.

De salarissen van mannelijke voetballers worden nu zo absurd gevonden dat het voetbaljournaille zich ineens heeft bekeerd tot de vrouwenvariant. Maar als de kijkcijfers en media-aandacht daarvoor net zo groot worden - en daar lijkt het nu al bijna op - zullen ook de Miedema's straks vele miljoenen gaan verdienen.

Neymar staat nu op de loonlijst voor 60 miljoen euro bruto per jaar. Van dat inkomen zou hij 45 procent moeten afdragen aan de Franse fiscus - zeg 27 miljoen euro - maar de meeste voetballers hebben een belastingmannetje dat daar een slimme constructie voor bedenkt.

Daaruit blijkt ook dat niet alle witteboordenbanen meteen bullshitjobs zijn. Wijlen ir. Gerke Houwer, technicus en ontwerper op de faculteit vliegtuigbouwkunde van de toenmalige TH Delft, had de pest aan managers. Hij verdeelde het werk in drie categorieën: de mensen die echt waarde toevoegen zoals de metselaar en ook de voetbalprof, de geïnduceerde of afgeleide banen (verkopers, boekhouders, belastingadviseurs en direct leidinggevenden die hij als noodzakelijk kwaad zag) en de virtuele banen (de echte onzinbanen zoals bedrijfskundigen, strategen, pr-adviseurs, ISO 9000-specialisten, marketingmedewerkers en topbestuurders). Houwer ontwierp de ventilator, maar er was ook een chef van de afdeling Ontwerp en Engineering die niets van de techniek snapte noch bijdroeg aan de kwaliteit van het ontwerp. Maar die had wel een rol bij het plannen van het werk, het toewijzen van budgetten en het aannemen van personeel. Hij regelde alle zaken waardoor Houwer zijn werk kon doen.

Voetbal is de enige bedrijfstak die dat al goed door heeft. De tiende stelling van een proefschrift zou kunnen zijn: 'De voetbalwereld is een modelvoorbeeld voor hoe bedrijven moeten worden ingericht.'

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden