Is beleggen een groter gevaar dan drankzucht of overspel?

De Kwestie

Er zijn vier manieren om in de goot te eindigen: overspel, gokken, drank en beleggen. Overspel geeft het meeste plezier, gokken is het spannendst, drank duurt het langst en beleggen is het zekerst.

De uitspraak wordt toegeschreven aan de in 2014 overleden Wall Streetlegende Raymond DeVoe Jr. Hij kritiseerde hiermee de hebzucht van beleggers, die steeds grotere risico's namen om zo veel mogelijk geld te verdienen.

Op dit moment worden mensen met vermogen - zeg maar de zuinige babyboomers - gek gemaakt met alternatieven voor de spaarrekening. Vermogensbeheerders houden hen worsten voor als vakantiehuisjes, zilverobligaties, sneakers, klassieke auto's, cryptovaluta, crowdfunding, trackers en gewone aandelen. Daarmee kan iedereen met geld nog lekker binnenlopen.

Begrijpelijk dat mensen in een tijd dat op gewone spaarrekeningen de rente nog slechts 0,0 tot 0,05 procent bedraagt, op zoek gaan naar alternatieven. De geldontwaarding is eveneens laag, maar nog wel veel hoger. En als de fiscus ook nog 1,4 procent pakt, teren spaarders in op hun kapitaaltje. Dat stuit ze tegen de borst, omdat Nederlanders nu eenmaal zijn opgevoed met een spaarvarken in de wieg. Als ergens anders volgens advertenties - al dan niet onder een journalistieke dekmantel - of hearsay 5 of 10 procent of nog meer rendement te halen is, dan is het verleidelijk voor de lokroep van een van deze worsten te bezwijken.

Jammer genoeg verlekkeren Nederlanders zich wel graag aan hoge winsten, maar kunnen ze verlies niet accepteren. In landen met een echte gok- en beleggingscultuur, zoals de VS of Groot-Brittannië, hoort verlies er een beetje bij. Maar Nederland kent geen Las Vegas of bookmakers. De Staatsloterij en de Postcodeloterij zijn de enige echte gokjes in de polder.

In de jaren negentig lieten Nederlanders - toen met guldentekens in de ogen - zich op grote schaal winstverdriedubbelaars, vermogensversnellers en andere woekerpolissen aansmeren. En toen de bomen niet meer tot in de hemel groeiden, maar plotseling afstierven door de internetzeepbel en kredietcrisis, klaagden ze massaal steen en been bij Antoinette Hertsenberg.

Ze eisten hun geld terug, ten koste van andere klanten die er niet waren ingestonken, omdat de echte schuldveroorzakers (handelaren en aandeelhouders) allang met hun bonussen en dividenden waren vertrokken. Als van de kale bankkip niets meer te plukken viel, vonden ze dat de belastingbetaler maar voor de speculatieschade moest opdraaien.

De mens is hardleers. Dankzij tv en sociale media is tulpenmanie een permanent verschijnsel geworden. Als morgen de bitcoin wordt verboden is de volgende alweer in de maak.

'Er is zelfs in Chicago meer geld afgenomen met de zoektocht naar een hoger rendement dan met de dreiging van een pistool op de borst', zei beleggingsanalist Raymond DeVoe jr al.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl