Is bebouwing van het strand wel zo erg?

Bouwen langs zee wordt eenvoudiger. Straks is de hele kust volgebouwd, vrezen natuur-organisaties.

Beeld Carolyn Ridsdale

Word Baywatcher en bescherm de kust, zo roepen zes natuur- en milieuorganisaties op om de Zeeuwse en Zuid-Hollandse kust te behoeden voor het doemscenario dat zij zelf schetsen. Ons duingebied dreigt te verworden tot een lange strook vakantieparken, horecagelegenheden en dure appartementen, is de angst.

'Verbelgisering' van de kust, schrijft het AD over de vrees van natuurbeschermers, verwijzend naar de dichtbebouwde kuststrook van onze zuiderburen. 'Ons schrikbeeld is een veel te vol gebouwde kust', is te lezen op de website van de Baywatch-actie, 'Bescherm de kust'. Op het moment van schrijven hebben ruim 11 duizend mensen de petitie getekend. De actie van de natuurorganisaties loopt al een aantal maanden, maar kreeg media-aandacht na het kabinetsbesluit van vlak voor het kerstreces om het algemene verbod op bebouwing buiten de bebouwde kom in kustgebieden op te heffen. Voortaan wordt wel of niet bouwen aan zee een zaak van de provincies en gemeenten. Voor de bescherming tegen het water blijven de waterschappen verantwoordelijk.

Moeten we ons nu zorgen maken dat onze kust in een lange strook beton veranderd? Dat schrikbeeld zou best eens overdreven kunnen zijn. Overdrijving hoort bij actievoeren, misschien loopt het allemaal niet zo'n vaart.

En al zouden de vakantiehuisjes als paddestoelen uit de grond schieten, is dat zo'n ramp? Krimpprovincie Zeeland is gebaat bij toerisme, strandtenthouders kunnen langer openblijven. Bovendien, zegt het kabinet, komt de waterkering niet in gevaar. Zijn er geen prima argumenten om de kust juist wél te bebouwen?

Het strand en de duinen bij Brouwersdam, Zeeland.Beeld anp

Gert de Groot, werkzaam bij Natuurmonumenten en betrokken bij Bescherm de kust:

'Voor Belgische toestanden ben ik niet bang. Het beeld dat ik voor me zie is goedbedoelde rommel. Elke kustgemeente bouwt iets dat zogenaamd goed past bij de omgeving. Misschien wint een architect een prijs. Maar de brede blik mist. Bebouwing, oké, maar doe het slim en bescherm de openheid van onze duinen en stranden.'

In paniek zijn de kustbeschermers niet, benadrukt De Groot. Maar denk er goed over na voor je iets bouwt.

'Natuurlijk is er plaatselijk een antwoord nodig op de bevolkingskrimp. Onze actie is er niet op gericht om de economische ontwikkeling een halt toe te roepen. Ook recreatie en toerisme worden genoemd als argumenten voor bebouwing. Maar uit analyses blijkt dat er geen groot tekort is aan verblijfsrecreatie. Er is wel een groeiende behoefte aan renderend vastgoed op mooie plekken.

'Dat het Rijk de teugels laat vieren, terwijl de landelijke omgevingswet en de visie op de kust nog niet af zijn, baart mij zorgen. De invulling van de kust komt op het bordje van provincies en gemeenten. Die zeggen: er is nog niet veel aan de hand. Dat klopt, maar we staan op een keerpunt: behouden we de open stranden en duinen of bouwen we ze langzaam vol? Ik kan me indenken dat een wethouder graag zijn stempel drukt op het beleid en 'iets' wil doen aan het tekort van de gemeentekas. De verleiding om toe te geven aan het geld van grote projecten is dan groot. Zolang we daarvoor op nationaal niveau waken, is bebouwing niet altijd en overal fout.'

Patrick de Klerck, burgemeester van de Belgische kustgemeente Blankenberge:

'De discussie van de Nederlanders heb ik gevolgd. Interessant was de vergelijking met de Vlaamse kust. Dat die van jullie op de onze zou gaan lijken, vind ik overdreven. Alleen al de lengte - de Belgische kust is 67 kilometer - verschilt. Bovendien: onze kust is geen eenheidsworst. Grote gebouwen, woongebieden, maar ook natuur, zoals in de Uitkerkse Polder, wisselen elkaar af.

'Zeker, het is dichtbevolkt en sommige delen zijn in het verleden te volgebouwd. Maar zolang je geconcentreerd bouwt en er geen olievlek van maakt, zie ik geen probleem.'

Carla Schönknecht, gedeputeerde van de provincie Zeeland voor de VVD:

'Een wirwar van projecten door slecht samenwerkende gemeenten zal het echt niet worden. En sowieso: de natuurwetgeving is sterk verankerd in Nederland, daar gaat nu niet ineens iets aan veranderen. Dat bepaalde gemeenten in financieel zwaar weer zitten, mag en zal nooit reden zijn om toe te geven aan enorme projecten die niet worden gedragen door de bevolking. De Zeeuwen zijn trots op hun unieke landschap. De bebouwing die de provincie voor zich ziet, tornt daar niet aan.'

Margot Tempelman en Diana Korteweg, Maris Kenniscentrum Kusttoerisme, adviseert lokale overheden in Zuidwest-Nederland:

Tempelman: 'Het doemscenario van de natuurbeschermers delen wij niet. Toeristen komen natuurlijk niet alleen op Zeeland af omdat er mooie vakantieparken zijn, de rust en leegte maken de Zeeuwse kust uniek. Wij kijken naar de kust vanuit de toerist, die op zoek is naar natuur, maar ook naar recreatie.'

Korteweg Maris: 'Een perfect voorbeeld van nieuwe bebouwing op de juiste manier is Waterdunen, dat nu wordt ontwikkeld. Bouwen gaat hier hand in hand met het aanleggen van nieuwe natuur. Zo kan er dus door nieuwe bouwprojecten zelfs natuur bijkomen.'

In De andere kant wordt wekelijks een actuele kwestie ondersteboven gehouden of binnenstebuiten gekeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden