Column

Is ABN Amro geen volksaandeel?

ABN Amro blijft ten slotte een systeembank.

Gerrit Zalm, voorzitter van de raad van bestuur van ABN Amro in gesprek met de pers na de persbriefing over de beursgang van de bank.Beeld anp

In 1989 bracht de staat chemisch concern DSM naar de beurs. Liefst 150 duizend particuliere beleggers kregen aandelen toegewezen. In 1994 schreven zelfs meer dan 200 duizend Nederlanders zich in op aandelen van het staatsbedrijf KPN. Ze werden tot aankoop verleid met een enorme pr-campagne en met een knaak korting op het aandeel van 49,75 gulden.

Dat was op het hoogtepunt van het uit Groot-Brittannië overgewaaide volkskapitalisme. Propagandist was ex-vakbondsman Wim Kok, die in het laatste kabinet Lubbers minister van Financiën was geworden. Als het volk nu maar aandelen en een eigen woning kocht, zou iedereen vanzelf door de waardestijgingen rijk en gelukkig worden.

Exterieur van de ABN AMRO aan de Zuidas.Beeld anp

In 1984 had Margaret Thatcher met de reclamefiguur Sid het aandeel BT Telecom onder de aandacht van het volk gebracht. De koersen schoten omhoog. Tegelijkertijd verkocht ze voor een prikkie de sociale huurwoningen. Die gingen onder de nieuwe eigenaren meteen enkele keren over de kop. Haar minister Nigel Lawson noemde het people's capitalism. Thatcher maakte er popular capitalism van, waarna het hele Britse tafelzilver in de uitverkoop ging.

Nederland zou hetzelfde doen: thatcherisme in een socialistisch keurslijf, hoewel onduidelijk was wat dat keurslijf dan zou zijn. Het maakte de weg vrij voor het eerste paarse kabinet, waarin Gerrit Zalm de gelegenheid kreeg het Nederlandse tafelzilver van de hand te doen om de staatsschuld te verlagen. Zo lang het goed ging met de economie, de woningmarkt en de beurs zou iedereen hosanna roepen. Nederland ging met guldentekens in de ogen massaal in aandelen, verkaste naar steeds duurdere woningen, kocht woekerpolissen en waagde zich zelfs aan de hoogst speculatieve opties. Totdat het een grote zeepbel bleek te zijn.

In 2001 werd de internetbubbel al doorgeprikt. Zes jaar later ging met de kredietcrisis de hele beurs en de woningmarkt onderuit. Het volkskapitalisme stierf een stille dood. De babyboomers kunnen nog even teren op de winsten uit het verleden op hun woningen en pensioenvermogens. De nieuwe generatie zal in veel gevallen weer moeten huren. De hipsters van nu hebben de aandelenportefeuille niet meer als belangrijk gespreksonderwerp, zoals dat het geval was met de yuppies van toen. Zij praten over de deeleconomie.

De beursgang van ABN Amro, die sinds gisteren weer een stap dichterbij is gekomen, zal geen volksfeest worden. Integendeel: niet de kleine man maar de grote beleggers worden op dit moment door het bankenconsortium gepaaid.

Logo van de ABN AMRO bank aan de Kneuterdijk.Beeld anp

Voor het volk resteren alleen de kosten. Als het door een bestuurlijke miskleun of economische ineenstorting over enkele jaren misgaat met ABN Amro zal de belastingbetaler er wel weer voor moeten opdraaien.

Ten slotte blijft ABN Amro systeembank. En die kan niet failliet, zoals DSM of KPN.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden