Column

Is 1,5 ton voor Zalm de top?

 

Gerrit Zalm.Beeld ANP

De laagstbetaalde functie bij ING is die van medewerker operations. Bruto verdient zo iemand, die de commerciële afdeling ondersteunt met administratieve plichtplegingen, per jaar 26.089,56 voor een fulltimedienstverband. Topman Ralph Hamers verdient 1,63 miljoen. Dat is 62 keer zoveel.

Jan Tinbergen, Nobelprijswinnaar en de grootste econoom die Nederland heeft voortgebracht, vond dat de hoogstbetaalde medewerker in een bedrijf nooit meer dan vijf keer het loon van de laagstbetaalde zou mogen verdienen. Dat was voldoende compensatie voor een hoge opleiding, grotere verantwoordelijkheid maar ook vuil, onprettig en onregelmatig werk.

Tinbergen deed die uitspraak niet op grond van sociale motieven als een eerlijkere inkomensverdeling. Hij had er economische redenen voor. Volgens Tinbergen was het contraproductief als topbestuurders meer betaald zouden krijgen. Geen manager zou zijn personeel kunnen motiveren harder te werken als hij zelf twintig keer het laagste loon betaald zou krijgen.

Bedrijven zijn succesvol door teamwork, niet door het werk van enkele prima donna's. Maar teamwork wordt ondermijnd door een scheve inkomensverdeling binnen het bedrijf. In 2009 citeerde Rick van der Ploeg in een artikel onder de kop 'Niemand rent voor een baas van zes ton' in NRC Handelsblad nog Tinbergen. Van der Ploeg, die nu met Willem Vermeend een column schrijft in de digitale Telegraaf, wil zich niet meer op vijf keer vastleggen. Maar hij blijft erbij dat de beloningsstructuren in de financiële wereld compleet uit de hand zijn gelopen, zoals bij ING dat meer dan zestig keer het laagste loon betaalt. Dat geldt zeker voor bestuurders in publieke functies zoals Gerrit Zalm er als bestuurder van een staatsbank een is.

Topbestuurders hebben volgens hem geen speciale talenten zoals topvoetballers of topmusici die deze exorbitante salarissen rechtvaardigen. Ze zijn ook geen ondernemers die bijzondere risico's lopen. Ze zijn zogezegd door toeval omhoog gevallen. Of ze de juiste beslissingen hebben genomen, zoals een overname van 65 miljard euro zoals die van Shell gisteren, zal pas vele jaren later blijken, als ze er niet meer zitten. Er is geen bewijs dat het beter of slechter zou gaan met ING als de medewerkers operations de grote lijnen zouden uitzetten en Hamers de administratie zou doen.

Misschien is Tinbergen te veel een rode socialist uit het verre verleden. Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau kwam in 2013 naar voren dat Nederlanders in meerderheid nog steeds vinden dat de hoogste baas - in dit geval netto - niet meer mag verdienen dan vijf keer de laagstbetaalde medewerker. Dat zou voor Hamers en Zalm 1,5 ton zijn, gelijk aan het salaris van Rutte.

Als voor dat bedrag geen geschikte ING- of ABN Amro-bestuurder is te vinden, kan daar ook geen geschikte premier of minister van Financiën voor worden gevonden.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden