Is 1,2 miljard compensatie voor Groningen genoeg?

In 2012 was Groningen de enige provincie in Nederland waar de economie met 1 procent groeide. En de gaswinning levert 5.500 banen op. Maar de aardbevingen die daaruit voortkomen, hebben ook heel wat schade aangericht. De Groningers krijgen de komende vijf jaar 1,2 miljard euro compensatie voor herstel van kapotte gebouwen, verbetering van de leefbaarheid en stimulering van de regionale economie.

Actievoerders verzamelden zich gisteren voor het gemeentehuis in Loppersum, waar minister Kamp een persconferentie hield. Beeld anp

De Groningse woningeigenaren worden in principe al gecompenseerd voor de schade die de aardbevingen als gevolg van de gaswinning hebben opgeleverd. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (50 procent Shell en 50 procent Esso Mobil) hebben beloofd de schade aan de huizen te vergoeden.

Sinds 2012 zijn 12 duizend schademeldingen binnengekomen bij de NAM en inmiddels is 50 miljoen euro uitgekeerd. Huiseigenaren die vinden dat ze te weinig krijgen, mogen op kosten van de NAM een contra-expertise van de schade laten uitvoeren door de Vereniging Eigen Huis.

Daarnaast heeft de NAM 150 miljoen euro toegezegd voor het aardbevingbestendig maken van de woningen van de mensen in het zwaarst getroffen gebied. Dat zal vanaf oktober 2014 onder meer gebeuren door het aanbrengen van extra steunbalken.

Veel werklozen
In Groningen is 9,8 procent van de beroepsbevolking werkloos. Dat is weliswaar na Flevoland (11, 4 procent) het hoogste percentage van Nederland, maar niet veel hoger dan de 'rijke randstadprovincie' Zuid-Holland (9,4 procent).

Voordat het aardgas werd ontdekt, was Groningen een van de armste regio's. Nu behoren vier gemeenten in het zuidoosten nog tot de armste gemeenten, maar Eurostat riep Groningen vorig jaar uit tot de op vijf na rijkste regio van Europa: na de binnenstad van Londen, Luxemburg en Brussel, Hamburg en Ile-de-France. Dit cijfer is geflatteerd doordat de aardgasinkomsten bij Groningen worden geteld. Maar dat betekent niet dat gas Groningen economisch niet helpt.

In 2012 was Groningen de enige provincie in Nederland waar de economie met 1 procent groeide, aldus het CBS. Bezien over de periode 2008-2012 deed Groningen het het beste van alle provincies, met een gemiddelde groei van 0,8 procent per jaar. Exclusief delfstoffenwinning kromp de economie met gemiddeld 0,9 procent.

5.500 extra banen
Volgens cijfers van de provincie levert de gaswinning Groningen 5.500 banen extra op. Groningen heeft in het verleden ook dankzij de gaswinning extra investeringen gezien, zoals het gebouw van de Gasunie. En er zijn bedrijven naar Groningen gekomen.

Een eenmalig bedrag van 1,2 miljard over vijf jaar is niet veel, als het wordt vergeleken met de totale verdiensten die door de overheid zijn behaald met het gas. Sinds de winning begon, heeft de staat daarmee 200 miljard euro voor de schatkist verdiend. Als dat wordt gecorrigeerd voor inflatie komen de totale verdiensten op 500 miljard euro.

Als de staat alle Groningers moet uitkopen die schade aan hun huis hebben geleden is het ook veel te weinig. Gemiddeld kost een woning in Groningen twee ton. Als de 12 duizend woningen die volgens de meldingen bij de NAM schade hebben geleden voor dat bedrag moeten worden uitgekocht, is al gauw 2,5 miljard euro nodig. In werkelijkheid zou echter het dubbele aantal woningen moeten worden uitgekocht. Als alle overheidsgebouwen, monumenten en bedrijfspanden aardbevingbestendig worden en daarbij worden geteld, is 1,2 miljard helemaal veel te weinig.

 
Een eenmalig bedrag van 1,2 miljard over vijf jaar is niet veel, als het wordt vergeleken met de totale verdiensten die door de overheid zijn behaald met het gas.
Agenten raakten gisteren slaags met demonstranten in Loppersum. Beeld anp

Schatplichtig
Opvallend is het grote aantal Nederlanders dat best wil meebetalen aan de problemen van Groningen. Driekwart van de Nederlanders voelt zich volgens een enquête van De Telegraaf schatplichtig en vindt dat Groningen vanaf het begin als regio recht had moeten hebben op een extra 1 procent van de aardgasbaten zoals regio's in Groot-Brittannië krijgen. En 37 procent vindt dat jaarlijks minimaal 1 miljard euro ter compensatie naar de provincie zou moeten gaan, zoals de commissaris van de koning wil.

Een bedrag van 1,2 miljard over vijf jaar is slechts 220 miljoen euro per jaar. Met 1,2 miljard euro kunnen aardig wat banen worden gecreëerd, maar het hangt er wel vanaf of deze investeringen naar arbeidsintensieve of kapitaalintensieve projecten gaan.

Total investeerde vorig jaar een dergelijk bedrag in de Antwerpse haven zonder dat het één extra baan opleverde. BASF deed hetzelfde in Ludwigshafen, hetgeen 200 nieuwe banen schiep. Maar er zijn ook scenario's te bedenken om er duizenden banen mee te creëren.

Ook voor verbetering van de infrastructuur kan 1,2 miljard euro een fikse injectie zijn. Maar het gebied is daardoor nog niet meteen de meest bloeiende regio. De Betuwelijn kostte 4,7 miljard en de HSL 7 miljard euro.

Vandaag in de Volkskrant: Hoe Groningen Kamp met gejoel onthaalde, hoe minister Kamp een miljardengat in de rijksbegroting slaat, en waarom het kabinetsbesluit over gaswinning in Groningen een nuttige ingreep lijkt.

 
Ook voor verbetering van de infrastructuur kan 1,2 miljard euro een fikse injectie zijn.
Een demonstrant houdt symbolisch een doekje tegen zijn neus tegen het bloeden. Daarmee uit hij zijn ongenoegen tegen het in zijn ogen lage bedrag dat het kabinet uittrekt ter compensatie van de aarbevingslachtoffers. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden