Nieuws

Irritaties rond eerste pauselijk bezoek aan Hongarije sinds 1996

Hongarije krijgt voor het eerst sinds de jaren negentig weer bezoek van een paus. Een uitgelezen kans voor premier Viktor Orbán om het imago van zijn land als bastion van het Europese christendom op te vijzelen.

Paus Francis, die Hongarije slechts een halve dag zal bezoeken, werd in de Hongaarse media afgebeeld als een seniele oude man.   Beeld AFP
Paus Francis, die Hongarije slechts een halve dag zal bezoeken, werd in de Hongaarse media afgebeeld als een seniele oude man.Beeld AFP

De Hongaarse premier Orbán wil komende zondag niets liever dan de Paus spreken, maar Franciscus I lijkt daar zelf onverschillig tegenover te staan. ‘Ik weet niet of ik hem ga ontmoeten’, zei hij onlangs in een interview met Vatican News. ‘Ik weet dat mensen van de regering me zullen ontvangen’, aldus de Paus, maar ‘ik weet niet wie komt’.

Zulke vaagheid is ongebruikelijk voor het Vaticaan, een instituut dat normaal gesproken alles tot in de puntjes orkestreert. Donderdag bevestigde een woordvoerder van het Vaticaan alsnog aan het Italiaanse persbureau Ansa dat de ontmoeting plaats zal vinden, naast Orbán ook met de Hongaarse president, János Áder. Het is de vraag of hiermee de lucht geklaard is voor het bezoek van de Paus aan Boedapest, dat de afgelopen maanden vooral in het teken stond van wederzijdse irritatie.

De Paus gaat naar Boedapest om de slotmis van het 52ste Internationale Eucharistisch Congres bij te wonen. Op dit congres komen geestelijken en leken vanuit de gehele wereld samen om de Eucharistie te vieren. De regering van Orbán, die zich profileert als verdediger van christelijke tradities, hecht grote waarde aan het evenement.

Seniele man

Het kwam dus als een onaangename verrassing toen een Amerikaanse katholieke nieuwssite in juni meldde dat de Paus Orbán niet wilde ontmoeten. Voor commentatoren in de regeringsgezinde media werkte het als een rode lap op een stier: er ontstond een hetze tegen de Paus, die werd afgebeeld als een seniele man die Hongarije wilde vernederen. Het bericht bleek echter onjuist en werd vlug ontkend door het Vaticaan en de bisschoppen in Hongarije. In een interview maakte Orbán zich ervan af met een kwinkslag: ‘Zelfs de Heilige Vader is niet beschermd tegen fake news’.

De duur van het bezoek werd ook als een belediging opgevat: de Paus komt een halve dag naar Boedapest en reist daarna door naar Slowakije. Aan het pauselijk flitsbezoek is weinig veranderd, blijkt uit het reisschema dat het Vaticaan naar buiten bracht. Om kwart voor acht landt de Paus in Boedapest en om kwart voor drie is hij weer weg. Volgens het Vaticaan komt dat door het verschillende karakter van de bezoeken aan de twee landen: in Hongarije komt Franciscus I alleen voor de mis aan het einde van het Congres, aan Slowakije brengt hij een officieel bezoek. Het is geen oordeel over de politieke koers van beide landen, bezwoer de aartsbisschop die in het Vaticaan over staatsrelaties gaat.

Toch kan Paus Franciscus I, die een progressieve koers vaart, het waarschijnlijk beter vinden met de Slowaakse president Zuzana Čaputová. Hij maakt zich bij uitstek hard voor gemarginaliseerde groepen als vluchtelingen en daklozen. Onder Orbán werd dakloosheid verboden in Hongarije en richtte de regering een hek met prikkeldraad op aan de Servische grens om vluchtelingen buiten te houden. In het verleden uitte de Paus sterke kritiek op landen die de grenzen sluiten en nationalistische politiek bedrijven. En waar Franciscus I zich toleranter lijkt op te stellen richting lhbti’ers dan zijn voorgangers, worden de rechten van deze groep in Hongarije verder ingeperkt. De woordvoering van het Vaticaan benadrukte vrijdag het sterke spirituele karakter van de reis naar Hongarije en Slowakije. ‘Vermijd daarom het vermengen van de spirituele en andere interpretaties van deze reis.’

Met de zondagsmis van het Congres in zicht beginnen zich overigens meer wereldlijke problemen af te tekenen. In Hongarije zijn nauwelijks coronamaatregelen en het aantal besmettingen stijgt. Critici stellen dat de Hongaarse regering een groot risico neemt voor het welslagen van het Congres. Bij de afsluitende mis op het Heldenplein is plek voor 75 duizend gelovigen, die geen mondkapje hoeven te dragen of afstand hoeven te houden.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden