Ironische omslagen, ze bestaan

Een lettertype suggereert soms het tegendeel van wat een boek betoogt - zie Steven Pinker.

Erik van den Berg
null Beeld nvt
Beeld nvt

Ironische omslagen, die met een uitgestreken gezicht iets anders beweren dan op het eerste gezicht lijkt, bestaan die ook? Jazeker, kijk maar naar A Sense of Style van de neurolinguïst Steven Pinker. Op zijn 'Thinking Person's Guide to Writing in the 21st Century' staat zo'n klassieke, uitbundige krulletter, het onmiskenbare symbool van traditie en goede smaak.

Dat botst nogal met het inzicht dat Pinker in dit boek juist de vloer aanveegt met traditionele taalgidsen. Zelfs het vereerde handboek The Elements of Style van Strunk en White (tien miljoen exemplaren verkocht) is niet heilig voor hem: 'Schrijvers van vandaag kunnen hun vak niet uitsluitend baseren op het advies van een man die zijn stijlgevoel ontwikkelde in een tijd voordat de telefoon was uitgevonden ¿ laat staan het internet.'

Ironie dus, die krullen en halen. Zoals bij nadere beschouwing ook wel valt op te maken uit het mannetje onder aan het omslag ¿ een tekening van de cartoonist R.O. Blechman, bekend van zijn New Yorker-covers ¿ die met zijn kroontjespen een uitroepteken zet achter '21st Century'.

Uitgeverij Atlas Contact nam het Amerikaanse ontwerp ongewijzigd over voor de Nederlandse editie, met één uitzondering: de door de New Yorkse ontwerpster Louise Fili met de hand getekende letters (let op die steeds net iets anders gecalligrafeerde S) werden vervangen door een bestaand lettertype. Zeno, de ontwerper van het Nederlandse omslag, vond een letter die veel wegheeft van Fili's handschrift: de Parfumerie Script Regular van de Braziliaanse ontwerpster Sabrina Lopez. De schreefloze letter voor de ondertitel ('21st century' werd in de vertaling 'denkende mensen') bleef identiek: de vooroorlogse Bernhard Gothic, een letter uit het tijdvak waarvan Pinker zo nadrukkelijk afscheid neemt.

Dubbele ironie.

Steven Pinker: Gevoel voor stijl - Goed schrijven voor denkende mensen
Omslag Zeno.
Atlas Contact; euro 34,99.

null Beeld Erik Berg001
Beeld Erik Berg001

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden